آموزش
۹ ابزار برای معامله گری در بازار فارکس که هر معامله گر باید داشته باشد
برخی از بهترین ابزارهای معاملاتی فارکس را می توان در پلتفرم های معاملاتی آنلاین محبوب، مانند متاتریدر ۴ پیدا کرد. این پلتفرم های معاملاتی بسته ای جامع از اندیکاتورهای تکنیکال را ارایه می دهند، همچنین توانایی اتوماسیون سازی معاملات را نیز دارند.
منتشر شده
3 سال پیشدر
توسط
روکو (Rocco)
معامله گری در بازار فارکس (FOREX) هم برای معامله گران تازه کار و هم برای معامله گران با تجربه می تواند بسیار چالش برانگیز باشد. به همین دلیل است که تمام معامله گران فارکس با هر سطحی از موفقیت، مهارت های تصمیم گیری خود را با استفاده از برخی ابزار معاملاتی فارکس افزایش می دهند. این ابزارها می توانند به معامله گران در تسهیل و تعیین نقاط ورود و خروج سودآور کمک کنند.
دسترسی به ابزارهای معاملاتی فارکس از طریق خرید اشتراک یک سرویس امکانپذیر است، اما می توانند بواسطه یک بروکر فارکس، یک سازنده پلتفرم معاملاتی و یا مانند تقویم اقتصادی توسط تعداد قابل توجهی از وب سایت های تخصصی در امور مالی و اخبار بازار فارکس، بطور رایگان نیز ارائه شوند.
بعضی از سرویس هایی پیشنهاد دهنده سیگنال معاملاتی در فارکس نیز ست آپ های معاملاتی دارند که می تواند برای معامله گران تازه کار مفید باشد.
برخی از پرکاربردترین ابزارها برای معامله گران، ابزارهای تحلیل بنیادی مانند تقویم اقتصادی هستند که می توان بصورت آنلاین به آن ها دسترسی پیدا کرد. از آنجاییکه بازار فارکس ارزش نسبی ارزها را با توجه به شرایط اقتصادی موجود در هر کدام از کشورهای مبدا منعکس می کند، تفاوت نرخ بهره (Interest Rate) و انتظارات در بازار می توانند تاثیر مهمی بر سطوح نرخ ارز در بازار فارکس داشته باشند.
دیگر ابزارهای معامله گری آنلاین در وب سایت های متعدد به صورت رایگان در دسترس معامله گران هستند. همچنین در بسیاری از پلت فرم های معاملات ارزی ارائه شده توسط بروکرهای آنلاین فارکس گنجانده شده اند، مانند متاتریدر ۴ که در ادامه این مطلب مورد بررسی قرار خواهد گرفت.
سایر ابزارهای رایگان برای معامله گران فارکس را می توان به راحتی از طریق اینترنت، در وب سایت های مختلف اخبار و اطلاعات فارکس یافت. برخی از این برنامه ها به صورت آنلاین قابل استفاده هستند، برخی دیگر قابلیت دانلود به شکل فرم اسپردشیت (Spreadsheet) را دارند و یا بصورت عملکردهایی برای تکمیل برنامه های اسپردشیت استاندارد، مانند Microsoft Excel در دسترس هستند.
یکی از مهمترین ابزارهای معامله گران فارکس، تقویم اخبار اقتصادی است. این ابزار داده های مهم اقتصادی آتی، داده های منتشر شده قبلی و همچنین رویدادهای ژئوپلیتیک مربوطه را به معامله گران ارائه می کند. علاوه بر این معمولاً زمان بیانیه های بانک مرکزی، سخنرانی های سیاست گذاران پولی و انتخابات را فهرست می کند.
این ابزار پراستفاده معاملات فارکس برای تحلیلگران بنیادی (فاندانمتال) اهمیت ویژه ای دارد. تقویم های اقتصادی معمولا توسط بروکرهای فارکس و وب سایت های خبری اقتصادی ارائه می شوند و به طور کلی شامل فهرستی از تمام داده های اقتصادی مهم آتی هستند که بر ارزش پول یک کشور تأثیر می گذارند. این اطلاعات بنیادی مهم، معمولا در اکثر تقویم های آنلاین یک یا دو هفته قبل از انتشار داده اصلی، قرار می گیرند.
بیشتر تقویم های اقتصادی منتشر شده شامل نوع داده مثل نرخ بیکاری، نتیجه قبلی که منتشر شده بود و انتظارات اجماع بازار برای نتیجه آتی می شوند. باید توجه داشت که نوع انتشار به طور کلی بسته به اینکه چه تاثیری می تواند داشته باشد؛ بصورت زیاد، متوسط، کم یا بدون تاثیر، کد گذاری می شود.
اگر انتشار داده اقتصادی تأثیر کمی داشته باشد، آنگاه جفت ارز حرکتی نداشته و یا واکنشی جزیی نسبت به نتیجه از خود نشان خواهد داد. اما اگر در رویدادی با تأثیر متوسط، نتیجه نهایی با چیزی که انتظار می رفت خیلی تفاوت داشته باشد، باعث می شود جفت ارز به میزان بیشتری تغییر کند. زمانی که انتشار داده ها به طور قابل توجهی بیشتر یا کمتر از نتیجه مورد انتظار بازار باشند، به خصوص زمانی که صحبت از داده هایی با تأثیر بالا باشد، جفت ارز مرتبط تمایل بیشتری به حرکت دارد و بازار نوسانات قابل توجهی را در این فرآیند تجربه می کند.
اخبار اقتصادی توسط طیف گسترده ای از نشریات مالی به عنوان ضمیمه تقویم اقتصادی منتشر می شوند. این رسانه های خبری شامل شبکه های خبری مالی و روزنامه های معتبر مانند وال استریت ژورنال (WSJ)، مارکت واچ (MarketWatch)، رویترز (Reuters)، بلومبرگ (Bloomberg)، و همچنین سایر نشریات تجاری کمتر شناخته شده و منابع آنلاین هستند.
نرخ بهره نقش مهمی در ارزش گذاری ارزها ایفا می کند، به همین دلیل است که اخبار بانک مرکزی هر کشور و سیاست گذاران پولی آن ها تاثیر زیادی بر ارزش گذاری پول آن کشور دارند. گزارش از سخنرانی ها، کنفرانس های مطبوعاتی رسمی و بیانیه های سیاستی منتشر شده توسط این منابع در شبکه های خبری مالی منتشر می شوند و از طریق اینترنت بلافاصله در دسترس عموم قرار می گیرند.

اگر معامله گری با سیستم ارزش گذاری پیپ (PiP) آشنایی نداشته باشد، کار با مقادیر بیان شده در ارزهای خارجی، می تواند برای وی تا حدودی گیج کننده باشد. «پیپ» پایین ترین واحد معاملاتی برای یک جفت ارز است و معمولا بسته به ارز پایه و ارز متقابل، ارزش آن متفاوت است.

ماشین حساب ارزش پیپ، یک ابزار معاملاتی فارکس است که به معامله گر اجازه می دهد تا مقدار ارزش یک پیپ را بر اساس حجم معامله خود تعیین کند.
یک ماشین حساب پیپ معمولی همچنین ممکن است مقدار پیپ را برای یک جفت ارز مشخص بر اساس لات استاندارد ۱۰۰ هزار واحد، یک مینی لات ۱۰ هزار واحد و یک میکرو لات ۱۰۰۰ واحد، نشان دهد.
به عنوان مثال، یک جفت ارز اصلی مانند EUR/USD را در نظر بگیرید. اگر این جفت ارز در قیمت ۱.۰۰۰۰ معامله شود، ارزش یک پیپ یا ۰.۰۰۰۱ لات در این جفت ارز، در لات استاندارد ۱۰۰ هزار یورو، ۱۰ دلار خواهد بود.
برای استفاده از ماشین حساب ارزش پیپ، معامله گر به سادگی باید جزئیات معامله خود را وارد کند که شامل نماد جفت ارز، اندازه معامله، مقدار ارز موجود در حساب و پارامترهای اندازه اهرم (Leverage) و حجم معامله (Position Volume) می شود. سپس ماشین حساب پیپ، ارزش پیپ هر پوزیشن را با توجه به ارز انتخابی معامله گر محاسبه می کند.
از آنجایی که بازار ارز از چندین جفت ارز تشکیل شده است، همبستگی های شناخته شده و قابل محاسبه ای بین جفت ارزها وجود دارد که می تواند مثبت یا منفی باشد و معمولا همبستگی (Currency Pair Correlations) در برخی از جفت ها ارزها بیشتر از سایرین است.
به عنوان مثال، فرانک سوئیس (CHF) به طور کلی با یورو همبستگی مثبت دارد. بنابراین، USD/CHF در اکثر مواقع با EUR/USD همبستگی منفی یا معکوس خواهد داشت، به این معنی که آن دو جفت ارز معمولا در جهت مخالف حرکت می کنند.
EUR/USD و GBP/USD دو جفت ارزی هستند که از لحاظ تاریخی همبستگی مثبتی داشته اند، اگر چه اخیرا پس از رویداد برگزیت تا حدودی این همبستگی کاهش یافته است. این دو جفت ارز قبل از اعلام برگزیت همبستگی مثبت بسیار قوی داشتند، اما اکنون این همبستگی مثبت بسیار ضعیف تر شده است.
متاف (MATAF) یکی از محبوبترین ابزار همبستگی در بین بسیاری از معامله گران فارکس است. دیگر ابزارهای همبستگی ارز را می توان در بسیاری از وب سایت های بروکرهای آنلاین یافت که عموما رایگان هستند. همبستگی ارزها را می توان به طور دقیق فهرست کرد، و همچنین به صورت فواصل زمانی رمزگذاری کرد.

فهرستی از فواصل همبستگی از ۱.۰ – تا ۱.۰ + در زیر نشان داده شده است:
- ۱.۰ – نشان دهنده همبستگی معکوس کامل است
- ۰.۸ – همبستگی معکوس بسیار قوی
- ۰.۶ – همبستگی معکوس قوی
- ۰.۴ – همبستگی معکوس متوسط
- ۰.۲ -همبستگی معکوس ضعیف
- ۰ بدون همبستگی، جفت ارز به طور تصادفی حرکت می کند
- ۰.۲ + همبستگی مثبت بسیار ضعیف
- ۰.۴ + همبستگی مثبت ضعیف
- ۰.۶ + همبستگی مثبت متوسط
- ۰.۸ + همبستگی مثبت قوی
- ۱.۰ + همبستگی مثبت کامل
برای ساختن یک جدول همبستگی، همبستگی هر ارز با توجه به تمام ارزهای دیگر برای یک یا چند دوره زمانی محاسبه می شود و در کادری در جدول متقاطع قرار می گیرد.
به عنوان یک ویژگی اضافه شده، بسیاری از جداول همبستگی کادرهای محاسباتی خود را رنگ بندی می کنند که در آن، برای مثال قرمز یک همبستگی معکوس کامل و آبی یک همبستگی مثبت کامل است و بقیه رنگ ها بصورت افزایشی به بخش هایی که در بین آن همبستگی قرار دارند، اختصاص داده می شوند.
یکی از مهمترین مواردی که معامله گران تمایل دارند قبل از انتخاب بروکر فارکس بررسی کنند، اسپرد معاملاتی آن ها است. معامله گران همیشه یک اسپرد معاملاتی کوچک را ترجیح می دهند، زیرا اگر معامله گر بتواند معاملات خود را با نرخ مبادله بهتری که عموما توسط اسپرد کوچکتر ارائه می شود، باز و بسته کند، می تواند به طور قابل توجهی معاملات خود را با هزینه کمتری به انجام برساند.
در مقابل، اسپرد معاملاتی بزرگ هزینه معاملات را افزایش می دهد و می تواند به شدت مانع کسب سود برای معامله گرانی شود که به صورت کوتاه مدت معامله می کنند، مانند اسکالپرهایی که به محض رفتن معاملاتشان در سود، آن را می بندند و اینگونه کسب سود می کنند.
یک وب سایت مقایسه اسپرد؛ نشان دهنده اسپردی است که بروکرها برای جفت ارزهای اصلی محاسبه می کنند و معمولا بصورت جفت ارزهای دلار آمریکا، جفت ارزهای یورو و جفت ارزهای پوند دسته بندی و از هم جدا می شوند.

بسیاری از وب سایت های مقایسه اسپرد به معامله گران اجازه می دهند تا بر اساس جفت ارز، سشن معاملاتی یا تایم فریم، جستجوی خود را فیلتر کنند و در نتیجه معامله گران را قادر می سازند تا بروکری که کوچکترین اسپرد معاملاتی را پیشنهاد می کند، پیدا کنند.
برخلاف بسیاری از ابزارهایی که برای معامله گران فارکس طراحی شده اند، زمانی که بروکری را برای معامله کردن انتخاب می کنید، مقایسه اسپردهای فروشنده تا حدودی غیر ضروری به نظر می رسد، زیرا تغییر بروکر فارکس پس از آن به دلایل مختلف ممکن است ناخوشایند باشد.
دوره های زمانی که معامله گر برای فعالیت در بازار فارکس انتخاب می کند، می تواند تفاوت قابل توجهی در نتیجه معاملات آن ها ایجاد کند. مراکز اصلی بازار فارکس در جهان عبارتند از: نیویورک (NewYork Session)، توکیو (Tokyo Session)، لندن (London Session) و سیدنی (Sydney Session) که همگی در بازه های زمانی متفاوتی فعالیت می کنند.
ساعات کاری این مراکز تجاری مهم نیز تا حدودی با هم همپوشانی دارند، به طوری که بازار روز یکشنبه در ساعت ۵ بعد از ظهر به وقت نیویورک، از سیدنی شروع به کار می کند و روز جمعه در ساعت ۵ بعد از ظهر به وقت نیویورک بسته می شود.

نموداری که زمان باز بودن بازار فارکس را طی دوره ای ۲۴ ساعته در مراکز مختلف مالی سراسر جهان نشان می دهد، ابزار مفیدی برای معامله گر به شمار می رود.
این امر به ویژه از آنجایی اهمیت پیدا می کند که در مدتی که بازارها با هم همپوشانی دارند، زمانی است که معاملات فارکس در فعال ترین حالت خود هستند و بازار نقد شوندگی (Liquidity) بالایی دارد. فعالیت معاملاتی، نقدینگی و نوسانات بازار سه جزء اساسی برای معامله گری به بهترین شکل ممکن هستند.
در زیر چند نوع برنامه ساعت معاملاتی فارکس برای سیستم عامل های مختلف آورده شده است که می توانید از آن ها استفاده کنید.
همانطور که اشاره شد، یکی از مهمترین عناصر لازم برای معامله موفق، نوسانات بازار است. جفت ارزهایی که نوسان محدودی دارند، معمولاً برای اجرای معامله مناسب نیستند.
با این حال، محاسبه نوسانات در یک جفت ارز موضوع بی اهمیتی نیست و با توجه به مقدار جفت ارزهای موجود برای معامله، محاسبه نوسانات بهتر است به یک کامپیوتر برنامه ریزی شده واگذار شود.
ماشین حساب یا نشانگر نوسانات فارکس، اطلاعات تاریخی نرخ ارز را می گیرد و نوسانات ضمنی هر جفت ارز را در زمان واقعی تعیین می کند. یک ماشین حساب خوب، نوسانات تاریخی را به تایم فریم های مختلف مانند ۱ هفته، ۱ ماه، ۳ ماه و ۱ سال تقسیم می کند. این به معامله گران کمک می کند تا تعیین کنند که آیا نوسان یک جفت ارز و در نتیجه قیمت آن نسبت به نوسانات تاریخی، بالا یا پایین است.
همچنین این ابزار به معامله گر این امکان را می دهد تا در پرنوسان ترین جفت ارزها در طول زمانی که بیشترین نوسان را دارند، معامله کنند، زیرا نوسانات بیشتر منجر به فرصت های معاملاتی بیشتر می شود. از سوی دیگر، یک معامله گر می تواند برای کاهش ریسک خود به عنوان بخشی از استراتژی پولی و مدیریت ریسک، حجم معاملات خود را در جفت ارزهایی که نوسان بالایی دارند، کاهش دهد.
متاتریدر ۴ (MetaTrader 4) به عنوان یکی از محبوب ترین پلتفرم های معاملاتی آنلاین فارکس به شمار می رود. این پلتفرم جامع معامله گری فارکس، ویژگی های زیادی دارد که برای معامله گران فارکس بسیار ضروری هستند.

این پلتفرم معاملاتی ابزار کاملی برای تحلیل تکنیکال دارد که به معامله گران اجازه میدهد به نمودار ارزها به طور زنده دسترسی داشته باشند و بتوانند اوسیلاتورهای تکنیکال و اندیکاتورهای مختلف را بر روی نمودار قرار داده و از آن ها استفاده کنند. این پلتفرم همچنین دارای عملکرد معاملاتی کاملا یکپارچه است که امکان معامله جفت ارزها را مستقیما در نمودارها فراهم می کند.
یکی دیگر از مزیت های بزرگ متاتریدر ۴ این است که می توان از آن برای معامله با اکثر بروکرهای آنلاین فارکس استفاده کرد و در نتیجه جامعه وسیعی از معامله گران از آن بهره می برند. در چنین شرایطی، در صورت بروز هر گونه مشکلی می توان از دیگر معامله گران راهنمایی گرفت. نرم افزار معامله گری خودکار یا “ربات معامله گر” نیز توسط متاتریدر ۴ پشتیبانی می شود.
علاوه بر این، پلتفرم متاتریدر کاربر را قادر می سازد تا پارامترهای خود را در اندیکاتورهای پیش ساخته و سفارشی به کار بگیرد. با استفاده از متاتریدر ۴ همچنین می توان سایر نمادها را که توسط بروکر آنلاین آن ها پشتیبانی می شوند، معامله کرد. این نمادها شامل فلزات، محصولات انرژی و شاخص های سهام می شوند.

یکی دیگر از ویژگی های متاتریدر که باید به آن اشاره کرد، امکان باز کردن حساب آزمایشی (Demo) در آن است. این کار به معامله گر فرصت می دهد تا با توجه به داده های قبلی، از استراتژی های خود در نمودار بک تست (Backtest) بگیرد. بدون شک متاتریدر ۴ یکی از کامل ترین و مفیدترین ابزارهای معاملاتی فارکس است و می توان آن را بصورت آنلاین و رایگان از وب سایت سازنده آن دریافت کرد.
ثبت سوابق دقیق معاملات روشی ارزشمند برای یادگیری از معاملات قبلی است. داشتن تاریخچه ثبت شده از هر معامله، دلیل باز کردن و بستن آن، می تواند درک درستی در مورد عادات معامله گری به معامله گر بدهد. همچنین، نگه داشتن سوابق تمام معاملات به معامله گر کمک می کند تا معاملات خود را اصلاح و بهبود بخشد. یادگیری از اشتباهات و بررسی راه های جلوگیری از آن ها در آینده تنها بخشی از مزایای داشتن ژورنال معامله گری است.

ژورنال معاملاتی، گزارشی از معاملات شما است که می تواند به شما در بررسی استراتژی و یادگیری از معاملات پیشین کمک کند. همانطور که یک صاحب کسب و کار، موجودی کالاهای خود را ردیابی می کند، یک معامله گر نیز باید حساب معاملات خود را نگه دارد و از آن درس هایی برای بهتر شدن در معاملات یاد بگیرد.
در انتها
بسیاری از ابزارهای معاملاتی بررسی شده در این مطلب را می توان بصورت رایگان و آنلاین تهیه کرد. دسترسی به برخی دیگر از این ابزارها از طریق بروکر فارکس و وب سایت های رسانه خبری امکان پذیر است، در حالیکه برخی دیگر را می توان از وب سایت سازنده مانند متاتریدر ۴ دانلود کرد.
سودآوری و معامله گری بصورت مداوم در بازار فارکس می تواند بسیار چالش برانگیز باشد، و واقعیت مسلم این است که اکثر معامله گران خرد معمولا پول خود را در این بازار از دست می دهند. با این وجود، با یک برنامه معاملاتی جامع، ابزارهای مناسب و دانش کافی از بازار ارز، شانس موفقیت شما به عنوان یک معامله گر فارکس به میزان قابل توجهی افزایش می یابد. انتها

شاید دوست داشته باشید

تقویم اقتصادی (Economic Calendar) چیست و چگونه از آن استفاده کنیم؟

اندیکاتور ATR چیست و چه کاربردی در تحلیل تکنیکال دارد؟

آیا بیت کوین بهعنوان پوشش تورم در سال ۲۰۲۵ مناسب است؟

داستان واقعی ۱۰ تریدر موفق، آیا میتوان از ترید به ثروت رسید؟

اصطلاحات پایه فارکس که هر معامله گر باید بداند

تفاوت بازار اسپات و فیوچرز در فارکس چیست؟
آموزش
تقویم اقتصادی (Economic Calendar) چیست و چگونه از آن استفاده کنیم؟
تقویم اقتصادی مثل یک “برنامهریزی خبری” برای بازار است. اگر به آن توجه نکنید، ممکن است در لحظه انتشار اخبار مهم با حرکتهای ناگهانی و شدید قیمت غافلگیر شوید. استفاده درست از آن کمک میکند ریسک معاملات را مدیریت کنید و حتی فرصتهای سودآور پیدا کنید.
منتشر شده
5 ماه پیشدر
شهریور 21, 1404توسط
روکو (Rocco)
اگر معاملهگر یا فعال بازارهای مالی باشید، حتما تجربه کردهاید که یک خبر اقتصادی میتواند ظرف چند دقیقه بازار را زیر و رو کند. مثلا اعلام نرخ بیکاری آمریکا یا تصمیم فدرال رزرو درباره نرخ بهره کافی است تا قیمت دلار، طلا یا حتی بیت کوین نوسان شدیدی پیدا کند. در چنین شرایطی، دانستن زمان دقیق این رویدادها میتواند مرز میان یک معامله سودآور یا پشیمانکننده باشد.
اینجاست که تقویم اقتصادی به عنوان یک ابزار به کمک شما میآید. ابزاری که تمام اتفاقات مهم اقتصادی و مالی جهان را در یک جدول زمانی مشخص نمایش میدهد و به شما کمک میکند همیشه چند قدم جلوتر از بازار باشید. اگر میخواهید بدانید تقویم اقتصادی دقیقا چیست، چه اجزایی دارد و چطور باید از آن استفاده کنید، این مطلب را از دست ندهید.
تقویم اقتصادی (Economic Calendar) چیست؟
یک لیست زمانبندیشده از اعلامیههای اقتصادی، دادههای کلان، سخنرانیهای مقامات مالی و انتشار شاخصهای اقتصادی مثل نرخ بهره، تورم، بیکاری، تولید ناخالص داخلی و … است. علاوه بر این معمولاً زمان بیانیه های بانک مرکزی، سخنرانی های سیاست گذاران پولی و انتخابات را فهرست می کند.
بیشتر تقویم های اقتصادی منتشر شده شامل نوع داده مثل نرخ بیکاری، نتیجه قبلی که منتشر شده بود و انتظارات اجماع بازار برای نتیجه آتی می شوند. باید توجه داشت که نوع انتشار به طور کلی بسته به اینکه چه تاثیری می تواند داشته باشد؛ بصورت زیاد، متوسط، کم یا بدون تاثیر، کد گذاری می شود.
برای مثال، تصور کنید بانک مرکزی اروپا (ECB) قرار است درباره نرخ بهره (Interest Rate) جلسه برگزار کند. این تصمیم میتواند ارزش یورو را به شدت تحت تاثیر قرار دهد. اگر شما معاملهگر بازار فارکس باشید و این تاریخ را ندانید، ممکن است در میانه یک معامله ناگهان با نوسانی شدید روبهرو شوید و فرصت مدیریت آن را از دست بدهید. اما وقتی به تقویم اقتصادی نگاه میکنید، میبینید که این رویداد دقیقا چه روز و ساعتی اتفاق میافتد و میتوانید از قبل برایش برنامهریزی کنید.
تقویم اقتصادی نه فقط برای معاملهگران حرفهای، بلکه برای هر فردی که در بازارهای مالی فعالیت میکند (از بورس و فارکس گرفته تا ارزهای دیجیتال) یک ابزار ضروری است. حتی سرمایهگذاران بلندمدت هم با نگاه به این تقویم میتوانند تصمیمهای دقیقتری برای مدیریت پرتفوی خود بگیرند.
اگر انتشار داده اقتصادی تأثیر کمی داشته باشد، آنگاه جفت ارز حرکتی نداشته و یا واکنشی جزیی نسبت به نتیجه از خود نشان خواهد داد. اما اگر در رویدادی با تأثیر متوسط، نتیجه نهایی با چیزی که انتظار می رفت خیلی تفاوت داشته باشد، باعث می شود جفت ارز به میزان بیشتری تغییر کند. زمانی که انتشار داده ها به طور قابل توجهی بیشتر یا کمتر از نتیجه مورد انتظار بازار باشند، به خصوص زمانی که صحبت از داده هایی با تأثیر بالا باشد، جفت ارز مرتبط تمایل بیشتری به حرکت دارد و بازار نوسانات قابل توجهی را در این فرآیند تجربه می کند.
چرا تقویم اقتصادی مهم است؟
- تقویم اقتصادی مانند یک نقشه راه است که مسیر حرکت بازارها را روشنتر میکند و شما را از غافلگیریهای ناگهانی نجات میدهد. به این ترتیب شما میتوانید تصمیمات معاملاتی خودتان را بر پایه اطلاعات موثق بگیرید.
- انتشار دادههای اقتصادی میتواند باعث نوسانات شدید در بازارهای مالی شود. برای مثال، اگر نرخ تورم بالاتر از حد انتظار اعلام شود، سرمایهگذاران انتظار افزایش نرخ بهره خواهند داشت و همین موضوع میتواند بازار سهام یا ارزهای دیجیتال را تحت تاثیر قرار دهد.
- بدون تقویم اقتصادی، بسیاری از تصمیمها بر اساس حدس و گمان گرفته میشود. معاملهگرانی که فقط با تحلیل تکنیکال کار میکنند، ممکن است در لحظه انتشار یک خبر بزرگ، گرفتار نوسانات غیرمنتظره بازار شوند. در حالیکه کسی که تقویم اقتصادی را دنبال میکند، میداند چه زمانی باید محتاطتر باشد یا حتی برای شکار فرصتهای جدید آماده شود.
- یکی از مهمترین مزیتهای تقویم اقتصادی، مدیریت ریسک است. اگر قبل از انتشار یک داده مهم پوزیشن باز دارید، میتوانید حجم معاملات خود را کاهش دهید، حد ضرر تنظیم کنید یا حتی معامله را ببندید تا از ضررهای سنگین جلوگیری شود.
- استفاده از تقویم اقتصادی به شما امکان میدهد استراتژیهای کوتاهمدت و بلندمدت خود را بر اساس دادههای واقعی طراحی کنید. به این ترتیب، معاملات شما نظم بیشتری پیدا میکند و احتمال موفقیت بالاتر میرود.
- بسیاری از ضررها به دلیل تصمیمات عجولانه و احساسی اتفاق میافتد. وقتی بدانید چه چیزی در راه است، آرامش بیشتری خواهید داشت و کمتر اسیر ترس یا طمع میشوید.
اجزای اصلی یک تقویم اقتصادی
وقتی وارد یک تقویم اقتصادی مثل Trading Economics یا Investing.com میشوید، در نگاه اول ممکن است جدول شلوغی ببینید که پر از عدد و کلمه است. اما اگر بدانید هر ستون چه معنایی دارد، کار با آن بسیار ساده خواهد شد. در ادامه تکتک اجزای اصلی این جدول که از وبسایت تریدینگ اکونومیکس آورده شده را توضیح میدهیم.

در قسمت بالای جدول بخشی برای فیلتر کردن نتایج آورده شده است. گزینه «Recent» فیلتری برای نشان دادن رویدادهای اخیر است و فقط موارد نزدیک به زمان فعلی را نشان میدهد. اگر میخواهید مثلا رویدادهای اقتصادی چند ماه دیگر را ببینید کافی است این فیلتر را تغییر دهید.
با استفاده از گزینه «Impact» شما میتوانید این رویدادهای اقتصادی را بر اساس سطح اهمیت آن ها دستهبندی کنید. تریدینگ اکونومیکس سه دستهبندی دارد. رویدادهای یک ستاره، دو ستاره و سه ستاره که طبیعتا اهمیت آن ها بر اساس تعداد ستاره افزایش مییابد.
قسمت «Countries» امکان فیلتر کردن بر اساس کشور یا اقتصاد موردنظر را فراهم میکند. مثلا اگر قصد دارید فقط شاخصهای اقصتادی کلان آمریکا را ببینید، کافی است روی این گزینه کلیک کرده و «United States» را انتخاب کنید.
فیلتر «Category» دستهبندی رویدادها را نمایش میدهد. مثلا شما میتوانید در این فیلتر گزینه «Prices & Inflation» را انتخاب کرده و فقط دادههای تورمی را مشاهده کنید.
بخش «UTC +3:30» نیز برای تعیین منطقه زمانی است. شما میتوانید منطقه زمانی خودتان (تهران-ایران) را تنظیم کنید تا ببینید دقیقا رویداد موردنظرتان در چه ساعتی به وقت ایران رخ میدهد.
- تاریخ و ساعت
اولین چیزی که در تقویم اقتصادی به چشم میآید، ستون زمان انتشار است. در این بخش دقیقا مشخص میشود که هر رویداد چه روز و ساعتی منتشر خواهد شد. اهمیت این قسمت بسیار بالاست، چون بازارها معمولا درست در همان لحظه انتشار خبر واکنش نشان میدهند. مثلا اگر در ساعت ۴:۰۰ صبح «شاخص اعتماد مصرفکننده استرالیا» منتشر شود، معاملهگران بازار فارکس در همان دقیقه باید آماده واکنش باشند.
همانطور که گفتیم، ساعت تقویم معمولا بر اساس منطقه زمانی قابل تغییر است. مثلا شما میتوانید آن را روی «تهران (UTC+3:30)» تنظیم کنید تا دقیقاً با ساعت محلی خودتان هماهنگ باشد.
- کشور
در ستون بعدی، پرچم و کد کشور (مثلاً GB = بریتانیا، AU = استرالیا، MX = مکزیک) قرار دارد که نشان میدهد داده متعلق به کدام اقتصاد است. گاهی اوقات هم رویدادها مربوط به یک بلوک منطقهای خاص مثلا اروپا (EA = Euro Area) هستند. در این صورت آن داده را باید به عنوان یک شاخص منطقهای و نه مربوط به یک کشور واحد تفسیر کرد.
- عنوان رویداد
این ستون عنوان خبر یا شاخص اقتصادی را نشان میدهد. گاهی هم کنار این عنوان، مخفف ماه میلادی (مثل AUG، SEP) دیده میشود که نشان میدهد داده مربوط به کدام ماه است. شناخت هر شاخص اهمیت زیادی دارد، چون هرکدام اثر متفاوتی روی بازار میگذارند.
اما نکته مهم اینجاست که همه رویدادها عددی و آماری نیستند. بعضی از آن ها بیشتر کیفی هستند و باید با توجه به ماهیتشان تفسیر شوند. برای درک بهتر، به چند نمونه نگاه کنیم:
- شاخصهای آماری (عددمحور)
مثل نرخ بیکاری (Unemployment Rate)، شاخص قیمت مصرف کننده (CPI)، یا تولید ناخالص داخلی (GDP). اینها همیشه یک عدد مشخص دارند که میتوان آن را با مقدار قبلی و پیشبینی بازار مقایسه کرد.
- سخنرانیها (Speech)
مثلا «سخنرانی رئیس فدرال رزرو». این نوع رویداد عدد ندارد، بلکه مهم محتوای صحبتهاست. اگر لحن سخنران به سمت سیاست انقباضی (افزایش نرخ بهره) باشد، بازار واکنش منفی به داراییهای پرریسک نشان میدهد. اگر لحن انبساطی باشد، میتواند باعث رشد بازار سهام یا ارزهای دیجیتال شود.
- حراج اوراق (Auction)
مثل «حراج اوراق ۱۰ ساله آمریکا» یا «حراج اوراق خزانه ژاپن». اینجا اعداد مربوط به بازده (Yield) یا حجم اوراق فروختهشده اهمیت دارند. بالا رفتن بازده معمولا نشانه افزایش هزینه استقراض دولت و احتمال بالا رفتن نرخ بهره است.
- شاخصهای نظرسنجی و اعتماد (Survey/Confidence Index)
مثل «شاخص اعتماد مصرفکننده» یا «شاخص مدیران خرید (PMI)». اینها با پرسشنامه از فعالان اقتصادی یا مصرفکنندگان تهیه میشوند و بازتابدهنده چشمانداز آینده هستند.
ستون Previous نشاندهنده نتیجه گزارش قبلی است. مثلا اگر شاخص بیکاری ماه گذشته ۸٪ بوده، این عدد در ستون Previous نمایش داده میشود. این بخش برای مقایسه روند بسیار مهم است، چون بازار همیشه تغییرات نسبت به گذشته را در نظر میگیرد.
در قسمت (Consensus / Forecast) دو ستون پیشبینی تحلیلگران و اقتصاددانان درباره آن شاخص یا داده اقتصادی آورده میشود. اما چه تفاوتی با هم دارند؟
Consensus یا اجماع در واقع میانگین پیشبینی جمعی تحلیلگران، اقتصاددانها و موسسات مالی است. یعنی چندین منبع معتبر پیشبینی خود را درباره یک شاخص اعلام میکنند و تقویم اقتصادی میانگین یا اجماع آنها را نمایش میدهد.
Forecast گاهی به همان معنی Consensus به کار میرود، اما در بعضی تقویمها (مثل Trading Economics) یک تفاوت کوچک دارد:
- Forecast معمولاً پیشبینی اختصاصی خود سایت یا موسسه منتشرکننده تقویم است.
- در حالی که Consensus نماینده پیشبینی کلی بازار و تحلیلگران مختلف است.
در ستون (Actual) مقدار واقعی در لحظه انتشار خبر بهروزرسانی میشود و عدد واقعی گزارش را نشان میدهد. در حقیقت، مهمترین بخش برای معاملهگران همین ستون است، چون مستقیما رفتار بازار را شکل میدهد.
بعضی تقویمها مثل Trading Economics در کنار هر شاخص نمودارهای کوچکی نمایش میدهند. این نمودار روند تاریخی آن شاخص را نشان میدهد (مثلا تغییرات نرخ بیکاری در چند ماه گذشته). با نگاه سریع به این بخش میتوانید متوجه شوید وضعیت در حال بهبود یا بدتر شدن است.

طبق ستون اول متوجه میشویم که شاخص قیمت تولیدکننده (PPI) آمریکا ساعت ۴ بعد از ظهر به وقت محلی منتشر میشود. به طور کلی، شاخصهای اقتصادی را میتوان در بازه زمانیهای مختلفی ارزیابی کرد. منظور از MoM بازه زمانی ماهانه است و YoY تغییرات کل یک سال نسبت به سال قبل را نشان میدهد.
در سطر اول که مربوط به شاخص PPI اصلی در بازه ماهانه است، میبینیم که مقدار قبلی ۰.۹٪ ثبت شده است. این یعنی در ماه گذشته قیمت تولیدکنندهها نسبت به ماه ماقبلش ۰.۹٪ افزایش داشته است. در ستون Forecast پیشبینی تریدینگ اکونومیکس برای این ماه ۰.۳٪ است و Consensus که میانگین پیشبینی اقتصاددانان و تحلیلگران مختلف را نشان میدهد ۰.۴٪ ثبت شده است. مقدار Actual یا واقعی هم هنوز منتشر نشده و به همین دلیل این ستون خالی مانده و در لحظه انتشار شاخص پر میشود.
چطور از تقویم اقتصادی استفاده کنیم؟
این بخش مهمترین قسمت مقاله است، چون فقط دانستن اینکه رویدادها چه زمانی هستند کافی نیست؛ باید بدانید چطور از این اطلاعات استفاده کنید.
- برنامهریزی هفتگی: در ابتدای هفته به تقویم اقتصادی نگاه کنید و رویدادهای مهم (مثل NFP یا تصمیم نرخ بهره) را علامت بزنید. این کار به شما کمک میکند از قبل آماده باشید.
- ترکیب با تحلیل تکنیکال: اگر میبینید یک خبر مهم نزدیک است، سطوح حمایت و مقاومت نمودار را بررسی کنید. مثلا اگر خبر منفی بیاید و بازار به حمایت نزدیک باشد، احتمال شکستن حمایت بیشتر میشود.
- استراتژی معاملاتی متناسب با خبر: بعضی معاملهگران قبل از انتشار خبر، از بازار خارج میشوند تا ریسک نکنند. برخی دیگر ترجیح میدهند منتظر بمانند و پس از انتشار داده و مشخص شدن جهت بازار وارد معامله شوند.
- مدیریت حجم و حد ضرر: در زمانهایی که احتمال نوسان شدید وجود دارد، بهتر است حجم معامله کمتر شود یا حد ضرر نزدیکتر قرار بگیرد.
- ثبت تجربهها: بهترین راه برای یادگیری استفاده از تقویم اقتصادی، تجربه شخصی است. بعد از هر رویداد مهم یادداشت کنید بازار چگونه واکنش نشان داد و استراتژی شما چقدر موفق بود.
تقویم اقتصادی را از کجا ببینیم؟
امروزه دهها وبسایت معتبر وجود دارد که تقویم اقتصادی رایگان و بهروزی ارائه میدهند. برخی از بهترین منابع عبارتاند از:
- Trading Economics: همه رویدادها، نرخ بهره، قیمتها و تورم، بازار کار، رشد تولید ناخالص داخلی، تجارت خارجی، دولت، اعتماد تجاری، احساسات مصرفکننده، بازار مسکن.
- Investing.com: تقویم اقتصادی همزمان با اعلام رویدادهای اقتصادی، شاخصها را دریافت کنید و تأثیر فوری آنها بر بازار جهانی را مشاهده کنید – از جمله رویدادهای قبلی، …
- Forex Factory: با تقویم اقتصادی فارکس محور، رویدادهای تأثیرگذار بر بازار را خیلی قبل از وقوع پیشبینی کنید.
- TradingView: تقویم اقتصادی آخرین و رویدادهای اقتصادی آینده را نشان میدهد که میتوانند بر داراییها، مناطق و بازارهای جهانی خاصی تأثیر بگذارند.
- FXStreet: تقویم اقتصادی لحظهای، رویدادها و شاخصهای اقتصادی سراسر جهان را پوشش میدهد.
- MyFxBook: تقویم اقتصادی به صورت آنی که تمام رویدادها و اطلاعیههای اقتصادی را پوشش میدهد. مقادیر تاریخی، قبلی، اجماعی و واقعی هر شاخص را مشاهده کنید.
همچنین بروکرهای فارکس هم معمولاً تقویم اقتصادی روی سایت خود دارند.
در انتها
تقویم اقتصادی مثل یک “برنامهریزی خبری” برای بازار است. اگر به آن توجه نکنید، ممکن است در لحظه انتشار اخبار مهم با حرکتهای ناگهانی و شدید قیمت غافلگیر شوید. استفاده درست از آن کمک میکند ریسک معاملات را مدیریت کنید و حتی فرصتهای سودآور پیدا کنید. در دنیایی که ثانیهها حرف اول را میزنند، اطلاع از آنچه در راه است، برگ برنده شماست. با استفاده منظم از این ابزار، دیگر از نوسانات ناگهانی غافلگیر نخواهید شد و میتوانید با اطمینان بیشتری برای آینده سرمایهگذاری خود برنامهریزی کنید.
به یاد داشته باشید، موفقیت در بازارهای مالی تنها به تحلیل نمودارها محدود نمیشود. تسلط بر اطلاعات و درک وقایع کلان اقتصادی، مکمل تحلیل تکنیکال است و شما را در مسیری قرار میدهد که به جای دنبال کردن بازار، آن را پیشبینی کنید. به همین خاطر توصیه میکنیم که از همین امروز، استفاده از تقویم اقتصادی را به یکی از عادتهای معاملاتی خود تبدیل کنید.
سودآوری و معامله گری بصورت مداوم در بازار می تواند بسیار چالش برانگیز باشد، و واقعیت مسلم این است که اکثر معامله گران خرد معمولا پول خود را در این بازار از دست می دهند. با این وجود، با یک برنامه معاملاتی جامع، ابزارهای مناسب و دانش کافی از بازار ارز، شانس موفقیت شما به عنوان یک معامله گر به میزان قابل توجهی افزایش می یابد.
آموزش
اندیکاتور ATR چیست و چه کاربردی در تحلیل تکنیکال دارد؟
منتشر شده
5 ماه پیشدر
شهریور 1, 1404توسط
روکو (Rocco)
بررسی دامنه تغییرات قیمت سهام یکی از موثرترین روشها برای اندازهگیری میزان نوسان قیمت است. برای تعیین دامنه تغییرات، کافی است بالاترین و پایینترین قیمت را در یک بازه زمانی معین مقایسه کنیم. در ادامه، به بررسی جزئیات بیشتری درباره اندیکاتور ATR، از جمله نحوه محاسبه آن، کاربردهای مختلف در معاملات و نکاتی برای استفاده بهینه در تحلیل تکنیکال میپردازیم. با اینوستورنت همراه باشید.
اندیکاتور ATR چیست؟
اندیکاتور ATR، مختصر کلمه (Average True Range) یا میانگین دامنه واقعی است. این اندیکاتور یکی از ابزارهای تحلیل تکنیکال است که برای اندازهگیری نوسانات بازار استفاده میشود. این اندیکاتور توسط ولز وایلدر (Welles Wilder) سال ۱۹۷۸ در کتابی با عنوان “مفاهیم جدید در سیستمهای معاملاتی تکنیکال” معرفی شد. ATR به معاملهگران کمک میکند تا نوسانات بازار را بهتر درک کنند و تصمیمات معاملاتی بهتری بگیرند.
اندیکاتور ATR نوسانات را به صورت مطلق اندازهگیری میکند و مقادیر حاصل از آن درصدی از قیمتهای فعلی نیستند. به عبارتی دیگر، ATR سهام با قیمت بالا، بیشتر از ATR سهام با قیمت پایین خواهد بود. به عنوان مثال، سهامی که قیمت آن در بازه ۵۰۰ تا ۶۰۰ هزار معامله میشود، ATR بالاتری نسبت به سهامی با بازه قیمتی ۵۰ تا ۶۰ هزار خواهد داشت. بنابراین، نمیتوان مقادیر ATR سهام مختلف را با یکدیگر مقایسه کرد.
نحوه محاسبه اندیکاتور ATR
محاسبه ATR شامل مراحلی است که به ترتیب زیر انجام میشود:
۱. محاسبه دامنه واقعی (True Range)
TR بزرگترین مقدار بین سه دسته زیر است:
اختلاف بین بالاترین (High) و پایینترین قیمت (Low) در دوره فعلی
تفاوت بین بالاترین قیمت دوره فعلی (High) و قیمت بسته شدن دوره قبلی (Previous Close)
تفاوت بین پایینترین قیمت دوره فعلی (Low) و قیمت بسته شدن دوره قبلی (Previous Close)
۲. میانگینگیری دامنه واقعی:
ATR با میانگینگیری دامنه واقعی (TR) در یک دوره مشخص محاسبه میشود. معمولاً این دوره ۱۴ روزه است، اما میتوان آن را بر اساس نیازهای خاص تنظیم کرد.

دوره های استاندارد برای محاسبه ATR
ولز وایلدر مخترع اندیکاتور ATR، محاسبه این اندیکاتور را با یک دوره زمانی ۱۴ روزه پیشنهاد کرده است. استفاده از این دوره استاندارد ۱۴ روزه باعث میشود که ATR نه بیش از حد حساس باشد و نه تغییرات مهم را از دست بدهد. اگرچه دوره ۱۴ روزه به عنوان یک استاندارد عمومی پذیرفته شده است، اما استفاده از دورههای کوتاهتر یا بلندتر نیز میتواند با توجه به عوامل مختلفی از جمله استراتژی معاملاتی، افق زمانی افراد و نوع بازار مفید باشد. مقدار ATR به دوره زمانی انتخابی حساس است و ممکن است در دورههای مختلف نتایج متفاوتی ارائه دهد.
کاربردهای ATR
اندیکاتور ATR کاربردهای متنوعی دارد که در ادامه به برخی از مهمترین آنها اشاره میشود:
۱. اندازهگیری نوسانات بازار
ATR به تحلیلگران کمک میکند تا نوسانات بازار را اندازهگیری کنند. مقادیر بالای ATR نشاندهنده نوسانات زیاد سهام و مقادیر پایین نشاندهنده نوسانات کم است. این اطلاعات میتوانند در تصمیمگیریهای معاملاتی کمک کنند.
۲. تعیین حد ضرر (Stop Loss)
یکی از کاربردهای مهم ATR تعیین حد سود و حد ضرر است. معاملهگران میتوانند از ATR برای تعیین فاصله مناسب حد ضرر استفاده کنند. زمانی که اندیکاتور ATR مقادیر بالاتری را نمایش میدهد، معاملهگران نوسانات قیمتی بیشتری را پیشبینی میکنند. در نتیجه، آنها معمولاً حد ضرر خود را با فاصله بیشتری از قیمت فعلی قرار میدهند تا از نوسانات شدید بازار در امان بمانند. برعکس، زمانی که ATR نشاندهنده نوسانات کمتری باشد، معاملهگران حد ضرر را نزدیکتر به قیمت فعلی تعیین میکنند تا از حرکات قیمتی کوچک نیز بهرهبرداری کنند.
«خروج شاندلیر» (Chandelier Exit) یکی از تکنیکهای مشهور است که توسط «چاک لبو» (Chuck LeBeau) ابداع شده است. این روش یک تکنیک مبتنی بر ATR است که محدوده حد ضرر را برای موقعیتهای معاملاتی خرید و فروش تعیین میکند.
محدودیتهای اندیکاتور ATR
دو محدودیت اصلی برای استفاده از اندیکاتور ATR وجود دارد که معاملهگران باید به آنها توجه داشته باشند.
۱. محدودیت اول، متفاوت بودن تفسیر نتایج ATR است. هر معاملهگری ممکن است برداشت متفاوتی از نتایج این اندیکاتور داشته باشد.
۲. محدودیت دوم این است که اندیکاتور ATR جهت قیمت را مورد بررسی قرار نمیدهد و تنها به اندازهگیری نوسانات میپردازد. به همین دلیل، ممکن است معاملهگر حرکتهای متفاوتی را از بازار دریافت کند، به خصوص زمانی که پیوتها در حال شکلگیری هستند یا روندها معکوس میشوند.
برای مثال، اگر قیمت حرکت چشمگیری برخلاف روند قبلی داشته باشد و اندیکاتور ATR نیز به میزان قابلتوجهی افزایش یابد، برخی معاملهگران ممکن است تصور کنند که ATR روند قبلی را تأیید میکند، در حالی که این برداشت ممکن است نادرست باشد.
اندیکاتور ATR یکی از ابزارهای مهم و کاربردی در تحلیل تکنیکال است که به معاملهگران کمک میکند تا نوسانات بازار را بهتر درک کنند و تصمیمات معاملاتی بهتری بگیرند. با توجه به مزایا و کاربردهای متعدد ATR، این اندیکاتور میتواند نقش مهمی در استراتژیهای معاملاتی ایفا کند. با این حال، معاملهگران باید به محدودیتهای آن نیز توجه کنند و از ATR در کنار سایر ابزارهای تحلیل تکنیکال استفاده کنند تا به نتایج دقیقتری دست یابند.

استارک ور (StarkWare) تأیید کل تاریخچه بلاکچین با ۱ مگابایت حجم ممکن ساخت!

تقویم اقتصادی (Economic Calendar) چیست و چگونه از آن استفاده کنیم؟

ارتقای آلپنگلو (Alpenglow) در سولانا تأیید شد؛ تراکنشها بزودی با سرعت اینترنت نهایی میشوند

تراست ولت امکان معامله سهام های توکنیزه (RWA) را برای کاربران فعال کرد

اندیکاتور ATR چیست و چه کاربردی در تحلیل تکنیکال دارد؟

۹ عادت مالی که افراد منظم را به ثبات و آزادی مالی میرساند

کاناری کپیتال برای ETF اینجکتیو (INJ) ثبتنام کرد

کاردینال؛ اولین پروتکل دیفای بیت کوین بر بستر کاردانو

هر اونس چند گرم طلای ۱۸ عیار است؟ تبدیل ساده انس به گرم طلا

آیا تحلیل تکنیکال بهتنهایی در بازار رمز ارزها سودآور است؟

کوینبیس توکن اتنا (ENA) را به رودمپ خود اضافه کرد

در ۲ ماه اخیر بیش از ۱۰٪ پروژهها ناپدید شدهاند!

سریال پول به زبان ساده (Money, Explained) قسمت پنجم (آخر)

سریال پول به زبان ساده (Money, Explained) قسمت چهارم

سریال پول به زبان ساده (Money, Explained) قسمت سوم

سریال پول به زبان ساده (Money, Explained) قسمت دوم

سریال پول به زبان ساده (Money, Explained) قسمت اول

مستند دیپ وب (Deep Web) 2015

مستند شغل داخلی (Inside Job) بحران مالی

مارجین کال (Margin Call)

فیلم بازیکن شماره یک آماده (Ready Player One)

فیلم مرد آزاد (Free Guy)
![مستند کریپتوپیا [Cryptopia]، بیت کوین، بلاکچین و آینده اینترنت](https://investorent.xyz/wp-content/uploads/مستند-کریپتوپیا-Cryptopia-80x80.webp)
مستند کریپتوپیا (Cryptopia)









برای ارسال نظر باید وارد شوید ورود