با ما همراه باشید

بلاکتوپیا

فورک های بیت کوین (Bitcoin)

به زبان ساده، فورک (Fork) هارد فورک و سافت فورک، وقتی روی می دهد که یک بلاکچین از یک نقطه به بعد به دو مسیر تقسیم می شود. بیت کوین در اولین فورک به خاطر یک هارد فورک به دو رمزارز “بیت کوین -BTC” و “بیت کوین کش -BCH” تقسیم شد.

منتشر شده

در

فورک های بیت کوین (Bitcoin)

اگر شما هم جزء دنبال کنندگان و علاقه مندان به اخبار بیت‌ کوین (Bitcoin) و سایر رمزارزها (Altcoins) بوده باشید، بی تردید عبارت هایی نظیر (فورک – Fork)، (سافت فورک – Soft Fork) و (هارد فورک – Hard Fork) به گوشتان خورده است. فورک در دنیای ارزهای رمزنگاری شده به معنای اتفاقی است که به خاطر حمایت تعدادی از کاربران با برخی مقررات مربوط به آن روی داده است.

فورک در انگلیسی علاوه بر “چنگال” به معنای “چند شاخه” نیز هست. به زبان ساده، فورک وقتی روی می دهد که یک بلاکچین از یک نقطه به بعد به دو مسیر تقسیم می شود.

این تقسیم شدن به دو شاخه می تواند با توجه به سابقه تراکنش های شبکه و یا مقررات جدیدی که شرایط معتبر بودن یک تراکنش را تعیین می کند باشد. در نتیجه، کسانی که از بلاکچین استفاده می کنند باید یکی از این دو مسیر را انتخاب کنند.

از آنجا که دانش ارزهای رمزنگاری شده به نسبت جدید به شمار می رود، تا کنون انواع مختلفی از فورک ها تعریف شده اند. برخی از این فورک ها به صورت خود به خودی حل می شوند و برخی دیگر نیز به خاطر حمایت عده ای از کاربران ادامه می یابد و به همین دلیل، شبکه برای همیشه به دو شاخه و در نتیجه دو تاریخچه متفاوت بلاکچین تقسیم می شود. این وضعیت منجر به ایجاد یک ارز جدید از دل شبکه پیشین و حضور در کنار آن می شود.

فورک بیت کوین (bitcoin fork) و انواع آن

پدیده فورک نگرانی های زیادی را به ویژه در میان کاربران و کسانی که از ارزهای دیجیتال استفاده می کنند، ایجاد می کند. به همین دلیل آشنایی با جزییات این تغییر می تواند سودمند باشد. در ادامه به بررسی فورک و انواع آن به زبان ساده می پردازیم.

واکاوی فورک بیت کوین (Bitcoin Fork)

فورک در واقع به خاطر ماهیت بیت کوین که همان غیر متمرکز بودن سیستم و نیاز به توافق عمومی است روی می دهد.

هر گاه دو استخراج‌ کننده به صورت تقریبا همزمان به یک بلوک دست می یابند، فورک روی می دهد. حالا فرض کنید یکی از ماینرها بلوک خود را تکمیل کرده و به این ترتیب آن را به زنجیره ای بلندتر تبدیل می کند، ولی ماینر دیگر این کار را انجام نمی دهد. در این صورت می گویند بلوک دوم «یتیم» (Orphaned) شده و در واقع دیگر جایی در شبکه ندارد، به این ترتیب یک فورک ایجاد می شود.

اما این طور نیست که یک فورک به صورت سهوی و غیر آگاهانه ایجاد شود. گاهی اوقات یک فورک به شکلی عمدی وارد شبکه می شود.

این وضعیت وقتی روی می دهد که توسعه دهندگان تصمیم بگیرند مقرراتی را که نرم افزار از آن برای تعیین اعتبار و یا عدم اعتبار یک تراکنش استفاده می کند تغییر دهند. وقتی یک بلوک حاوی تراکنش های غیر معتبر باشد، شبکه توجهی به آن نمی کند و ماینرهایی که آن بلوک را یافته اند از جایزه آن محروم می شوند. به همین دلیل است که استخراج کنندگان همیشه به دنبال یافتن بلوک های معتبر هستند.

بیت کوین، بیت کوین کش و بیت کوین SV!

ساتوشی رویای ایجاد نوعی پول نقد الکترونیک همتا به همتا را در سر می پروراند که غیر متمرکز باشد و تراکنش ها در آن نیاز به اعتماد نداشته باشند. این پول از تباهی و فساد شایع در آن زمان (فروپاشی اقتصادی ۲۰۰۸) جلوگیری می کرد. از آن زمان به بعد بود که سیاست های تزریق پول در سراسر جهان ظاهر شدند و این سیاست ها به عنوان منابع احتمالی تورم شایع در جهان شناخته شده اند. در تمامی این سیاست ها بر چاپ پول بیشتر تاکید می شود.

این قضیه اساس این تنازع می باشد. نسخه اولیه ارز بیت کوین به عنوان راه حلی برای مشکلات فساد، تمرکز و دستکاری تلقی می شد و بسیاری بیت کوین را راه حل این مشکلات می دانستند.

در سال ۲۰۱۷ و با افزایش محبوبیت بیت کوین، مشکلاتی ظاهر شد که قبلا زیاد به آن ها توجه نشده بود. مشکل مقیاس پذیری و کارمزد بالای تراکنش ها بر خلاف روح بیت کوین و اهداف آن بود. در این حال عده ای سعی کردند که توجه ها را منحرف کرده و ارز بیت کوین را به عنوان ابزاری برای ذخیره ارزش معرفی کنند.

دیگر خرید های کوچکی مانند یک فنجان قهوه ۲ دلاری با بیت کوین غیر عملی بود زیرا کارمزد تراکنش از خود هزینه قهوه بالاتر بود و زمان زیادی طول می کشید تا تراکنش تایید شود.  رمز ارزهای سبکتری مانند لایت کوین (Litecoin) می توانستند برای انجام این گونه تراکنش ها به کار روند و ارزان تر و کارآمد تر عمل کنند. بسیاری از این ایده ناخشنود بودند و آن را تجاوز از نسخه اولیه بیت کوین می دانستند که از ویژگی های اساسی آن ارزانی و قابلیت حمل آسان بود.

توسعه دهندگان برای حل این مشکل راه حل هایی را پیشنهاد دادند. یکی از این راه حل ها افزایش اندازه هر بلاک بود. مزیت این راه حل این بود که تراکنش ها در زنجیره باقی می ماندند و به مکانیسم دیگری تخلیه نمی شدند که نیازمند درجاتی از اعتماد باشد. طرفداران این نظریه بر این باور بودند که این عنصر کلیدی در نسخه اولیه طراحی ساتوشی است.

بعضی با این نظریه بزرگتر کردن اندازه بلاک ها به مخالفت برخاستند و دلیل آن ها نگرانی از ایجاد تمرکز بیشتر بود. در این حالت نیاز به افزایش حافظه برای نگهداری کل بلاکچین (Blockchain) بود و بنابراین راه اندازی نود ها (Nodes) برای عده معدودی امکان پذیر می بود. مبارزه با تمرکز هم یکی از مقاصد اولیه طرح ساتوشی بود.

یکی از راه حل های دیگر سگویت (SegWit) نام داشت که تقاضای موجود بر روی زنجیره بیت کوین را با جدا کردن امضا های تراکنش کاهش می داد. این راه حل قابلیت های تراکنش های بیت کوینی را از منظر سرعت و راندمان بسیار بالا می برد. البته سگویت وقتی تاثیر گذار است که توسط همگان پذیرفته شود. سگویت راه حل های لایه دوم و قرارداد های هوشمند مربوط به شبکه بیت کوین را امکان پذیر تر می کرد.

در اینجا بود که اوضاع کمی ریسک آلود شد زیرا سگویت از طریق UASF با موفقیت پیاده سازی شد و یک بلاکچین پشتیبان از طریق هارد فورک (Hard fork) جدا شد.

حال این پشتیبان جدا شده، بلاکچین بیت کوین کش (BitcoinCash) می باشد. این طرح احتمالی تبدیل به یک تصمیم جنجالی شد و تعجب بسیاری را در جامعه بیت کوین برانگیخت. این طرح فرصتی را برای مخالفان فراهم آورد تا از همه آپگریدهای آینده شانه خالی کنند.

بعد از افزایش اندازه بلاک هم مانع دیگری پدیدار گشت و دو جامعه در برابر هم ایجاد شدند. تعدادی از افزایش اندازه بلاک حمایت می کردند و تعدادی نیز آرزو داشتند که به سگویت و آپگرید های خارج از زنجیره پایبند می ماندند. طرفداران راه حل بزرگتر کردن اندازه بلاک با اتکا بر راه حل های لایه دوم مخالف بودند و شبکه های خارج از زنجیره به نظر آن ها دور از پروتکل اولیه بیت کوین بود. به این صورت، مباحثات و مخالفت های زیادی صورت گرفت.

هارد فورک (Hard Fork) چیست؟

هارد فورک یک بروزرسانی (آپگرید) نرم‌ افزاری است که مقررات جدیدی را به شبکه اعلام می کند و البته این مقررات با نرم‌ افزار پیشین سازگار نیست.

هارد فورک را می توانیم گسترش مقررات شبکه بدانیم. برای نمونه مقررات بیت کوین می گوید که حداکثر اندازه یک بلوک حداکثر می تواند ۱ مگابایت باشد.

حال فرض کنیم که قانون جدیدی وارد شبکه شود که این حداکثر حجم را ۲ مگابایت تعیین کند. از آنجا که این تغییر قانون در بردارنده گسترش (در این مثال خاص، گسترش حداکثر حجم فایل بلوک از ۱ مگابایت به ۲ مگابایت) است، آن را هارد فورک (Hard Fork) می نامند.

با هارد فورک چه اتفاقی در شبکه می افتد؟

گره هایی که همچنان بر اساس نسخه قدیمی تر نرم‌ افزار عمل می کنند شاهد این خواهند بود که تراکنش های جدید غیر معتبر هستند. به همین دلیل به سراغ زنجیره‌ جدید رفته و به استخراج بلوک های معتبر می پردازند. در واقع همه گره های موجود در شبکه باید بر اساس مقررات جدید به‌ روزرسانی شوند.

بیت کوین در اولین فورک به خاطر یک هارد فورک به دو رمزارز “بیت کوین (BTC)” و “بیت کوین کش (BCH)” تقسیم شد.

حال دو بلاک چین بیت کوین موجود بودند و اختلافات زیادی بر سر این موجود بود که کدام یک از آن ها نسخه راستین ساتوشی است، بیت کوین یا بیت کوین کور.

از طرف دیگر، طرفدارانی که سگویت را فعال کرده بود به بیت کوین کش طعنه می زدند و آن را Bcash می نامیدند تا نشان دهند که این کوین از نامگذاری اولیه و مقاصد اصلی بیت کوین دور می باشد. تا امروز هم این خصومت ادامه داشته و در توییت ها و اظهارات تحقیر آمیز طرفین دیده می شود.

مشخص نبود که کدام نسخه از بیت کوین با نام بیت کوین در صرافی ها باقی خواهد ماند. سرانجام بلاکچینی که سگویت را فعال کرده بود، موفق شد و بیت کوین کش تیکر BCH را دریافت کرد. همه کیف پول های بیت کوین، بیت کوین کش فورک شده را به نسبت یک به یک دریافت کردند.

مشکلات ناشی از هارد فورک چیست؟

مشکل وقتی روی‌ می دهد که گروهی از کاربران حاضر در آن شبکه بخواهند همچنان بر اساس مقررات قدیمی عمل کنند.

توان پردازشی (Hash Rate) موجود برای زنجیره قدیمی اهمیتی ندارد. آنچه مهم است داده‌ های آن (یا بهتر بگوییم، مجموعه مقررات آن) است که همچنان ارزشمند شمرده می شود.

این بدان معناست که ماینرها همچنان می توانند در آن به استخراج پرداخته و توسعه دهندگان نیز از آن حمایت خواهند کرد.

هارد فورک DAO اتریوم نمونه خوبی در این زمینه است. در یک مقطع زمانی، کاربران این ارز دیجیتال بر سر مقررات آن دچار دو دستگی شدند. اکنون دو بلاکچین برای اتریوم داریم و بااتریوم (ETH)” و اتریوم کلاسیک (ETC) روبرو هستیم و هر کدام یک رمزارز مجزا به شمار می رود.

ETC VS ETH

بسیاری از افراد سرشناس جامعه بیت کوین در جبهه مخالف و موافق بزرگ کردن اندازه بلاک بودند و این سیل عظیمی از جدایی را ایجاد کرد. راجر ور (Roger Ver) که از طرفداران برجسته بیت کوین کش و مالک وب سایت bitcoin.com بود، این وب سایت را به وب سایت بیت کوین کش تبدیل کرد و این در حالی بود که Bitcoin.org نیز متمرکز بر بیت کوین باقی ماند.

در اثر فورک بیت کوین کش، دو بلاک چین دیگر نیز ایجاد شد. یکی از این زنجیره ها با نام بیت کوین کش (BCH) باقی ماند و دیگری بیت کوین اس وی (Bitcoin SV) نام گرفت. اعضای جامعه بیت کوین اس وی از راه حل بیت کوین کش زیاد راضی نبودند و ادعا دارند که با این فورک، بیت کوین را بیشتر به نسخه اولیه خود نزدیک خواهند کرد. آن ها ظرفیت عظیم تری را برای مدیریت بلاک های بزرگ ایجاد می کنند و هدف آن ها حفظ یک شبکه کاملا واقع بر روی زنجیره با بازده بالا می باشد.

بعد از منازعات بسیار، بیت کوین اس وی نتوانست محبوبیت و پذیرش بیت کوین کش را در میان تریدر ها و کاربران پیدا کند.

در این مدت که از فورک ارز بیت کوین گذشته است، بیت کوین محبوبیت بسیار بیشتری از بیت کوین کش یافته است و از دلایل این امر می توان به قدرت هش بالاتر و همچنین امنیت بیشتر اشاره کرد.

معایب امنیتی

در حالی که بیت کوین کش از منظر کارمزد تراکنش ارزان تر است اما در غلبه بر شبکه گران تر بیت کوین موفق نشده است. نتیجه این امر، امنیت کمتر برای بیت کوین کش است.

به عنوان مثال، هزینه حمله ۵۱ درصدی برای بیت کوین بسیار بیشتر از بیت کوین کش است. بیت کوین اس وی حتی از بیت کوین کش هم آسیب پذیر تر است. بنابراین مشکل خرج کردن دوباره برای بیت کوین بسیار کمتر از بیت کوین کش و بیت کوین اس وی می باشد زیرا در بیت کوین تایید های بیشتری برای تراکنش ها موجود است.

سافت فورک (Soft Fork)

سافت فورک (بر خلاف هارد فورک) با گذشته سازگار است. برای نمونه باز هم به مثالی که برای هارد فورک زدیم بر می گردیم. حداکثر حجم هر بلوک بیت کوین ۱ مگابایت است. حال فرض کنید که یک قانون جدید وضع می شود که می گوید هر بلوک می تواند حداکثر ۵۰۰ کیلوبایت (نیم مگابایت) باشد.

با سافت فورک چه اتفاقی در شبکه می افتد؟

از نظر گره هایی که هنوز به روز رسانی نشده اند، تراکنش های جدید هنوز معتبر هستند، چون حداکثر حجم بلوک های جدید ۵۰۰ کیلوبایت است که همچنان از ۱ مگابایت قبلی کمتر است.

با این وجود اگر گروه های غیر به‌ روز‌ رسانی‌ شده همچنان به استخراج ادامه دهند، بلوک هایی که استخراج می کنند توسط گره های به روز رسانی شده رد می شود. به همین دلیل است که برای پدیده سافت فورک (Soft Fork) نیاز به دستیابی به اکثریت در توان پردازشی شبکه خواهد بود.

مشکلات ناشی از سافت فورک چیست؟

اگر یک سافت فورک فقط توسط اقلیتی در شبکه مورد حمایت قرار گیرد (یعنی اقلیتی از کاربران شبکه بتوانند توان پردازشی خود را در اختیار آن قرار دهند)، کوتاه ترین زنجیره شده و توسط شبکه یتیم (Orphaned) می شود. یا اینکه می تواند همانند یک هارد فورک عمل کرده و یک زنجیره را جدا کند.

سافت فورک معمولا برای به روز رسانی بلاکچین های بیت کوین مورد استفاده قرار گرفته اند، زیرا گفته می شود مخاطره چندانی (بابت دو تکه شدن شبکه) به همراه ندارند.

A Map of Bitcoin Forks
A Map of Bitcoin Forks

سافت فورک فعال شده توسط کاربر (User-activated soft fork)

سافت فورک فعال شده توسط کاربر (UASF) به معنای تغییر مقررات شبکه، آن هم بدون حمایت کاربراتی که توان پردازشی آن را در دست دارند است.

برای اینکه یک سافت فورک فعال شده توسط کاربر ایجاد شود، لازم نیست منتظر موافقت اکثریت کسانی که توان پردازشی شبکه را در اختیار دارند باشیم، می توان از توان کیف های دیجیتال نگهداری ارز دیجیتال و صرافی هایی که گره های کامل (Full Nodes) را در دست دارند استفاده کرد. گفتنی است گره‌ ای کامل در بیت کوین با وجود اینکه گره ماینینگ نیستند، وظیفه تایید بلوک ها را بر عهده دارند.

  • با سافت فورک فعال شده توسط کاربر چه اتفاقی در شبکه می افتد؟

اکثریت صرافی ها باید پیش از نوشته شدن این تغییر در نسخه ای جدید از کدهای برنامه، از آن حمایت کنند. پس از آن، نرم افزاری جدید بر روی گره ها نصب می شود. برای اجرای سافت فورک به این نرم افزار نیاز است.

  • مشکلات ناشی از سافت فورک فعال شده توسط کاربر چیست؟

زمان اجرای این نوع از فورک به مراتب بیشتر از سافت فورک است و شاید یک سال و حتی بیشتر زمان ببرد. همچنین اگر اکثریت ماینرها با این حرکت هماهنگ نباشند و قوانین جدید را فعال نکنند، می توانند از توان پردازشی بالای خود برای دو تکه کردن شبکه استفاده کنند.

نکته هم این است که پدیده «سافت فورک فعال شده توسط کاربر» نظری بوده و تاکنون هیچ نمود واقعی نداشته است.

اخبار

استارک ور (StarkWare) تأیید کل تاریخچه بلاکچین با ۱ مگابایت حجم ممکن ساخت!

شرکت StarkWare فناوری جدیدی اعلام کرده که «تصدیق بلوک‌های بلاک‌چین بیت‌کوین از ابتدای پیدایش تا حال» را در قالب یک پرُف (proof) تقریباً ۱ مگابایتی ممکن می‌کند، البته نه به معنی دانلود کل تاریخچه تراکنش‌ها، بلکه فقط هِدِر بلوک‌ها.

منتشر شده

در

شرکت استارک‌ور (StarkWare) که در زمینه فناوری پیشرفته دانش صفر (Zero-Knowledge یا ZK) تخصص دارد، از یک دستاورد بزرگ رونمایی کرده است که می‌تواند اساس تعامل کاربران با شبکه بیت‌کوین را دگرگون کند. این شرکت موفق به ساخت یک اثبات تأیید (Verification Proof) مبتنی بر دانش صفر از کل بلاکچین بیت‌کوین شده است که به طرز شگفت‌انگیزی سبک بوده و به راحتی بر روی دستگاه‌های موبایل قابل اجراست. این نوآوری به هر کاربری اجازه می‌دهد تا به طور مستقل و بدون نیاز به سخت‌افزارهای گران‌قیمت، تاریخچه بیت‌کوین را اعتبارسنجی کند.

این اثبات که توسط استارک‌ور توسعه داده شده، تنها ۱ مگابایت حجم دارد. این در حالی است که حجم کامل بلاکچین بیت‌کوین (Bitcoin) در حال حاضر از مرز ۶۸۰ گیگابایت فراتر رفته است. به گفته عبدالحمید بختا (Abdelhamid Bakhta)، مدیر اکوسیستم در استارک‌ور، این تکنولوژی به کاربران امکان می‌دهد تا تراکنش‌ها را در کمتر از ۱۰۰ میلی‌ثانیه تأیید کنند. این پیشرفت، تحقق مدرن ایده‌ای است که برای اولین بار توسط ساتوشی ناکاموتو در وایت‌پیپر بیت‌کوین تحت عنوان تأیید پرداخت ساده شده (SPV) مطرح شد و اکنون موانع فنی و مالی را برای میلیون‌ها کاربر از میان برمی‌دارد.

An illustrated model of SPV outlined in Satoshi’s Bitcoin whitepaper. Source: Nakamoto Institute
An illustrated model of SPV outlined in Satoshi’s Bitcoin whitepaper. Source: Nakamoto Institute

چگونه ۶۸۰ گیگابایت داده در ۱ مگابایت فشرده می‌شود؟

راز این فشرده‌سازی خارق‌العاده در محتوای اثبات نهفته است. این فایل ۱ مگابایتی، تاریخچه کامل و جزئیات تمام تراکنش‌ها را در خود جای نداده است؛ بلکه شامل تمام هدرهای بلاک (Block Headers) از اولین بلاک شبکه (بلاک جنسیس) تا به امروز است. هر هدر بلاک مانند یک شناسنامه برای آن بلاک عمل می‌کند و حاوی اطلاعات کلیدی زیر است:

  • شماره نسخه (Version Number): نسخه نرم‌افزار بیت‌کوین که برای استخراج بلاک استفاده شده است.
  • ارجاع به بلاک قبلی (Previous Block Reference): پیوندی رمزنگاری‌شده که زنجیره بلاک‌ها را به هم متصل می‌کند.
  • برچسب زمانی (Timestamp): زمان تقریبی ایجاد بلاک.
  • اندازه بلاک (Block Size): حجم بلاک.
  • نانس (Nonce): عدد تصادفی که ماینرها برای حل معمای محاسباتی و افزودن بلاک به دفتر کل، آن را پیدا می‌کنند.

با در اختیار داشتن زنجیره‌ای از این هدرها، یک کاربر می‌تواند به طور مستقل و با اطمینان بالا، صحت و اعتبار کل تاریخچه شبکه را بدون نیاز به دانلود صدها گیگابایت داده، بررسی کند.

The number of Bitcoin nodes has been steadily rising since 2015. Source: Coin Dance
Bitcoin Nodes

این دستاورد در زمانی ارائه می‌شود که جامعه بیت‌کوین درگیر یکی از مهم‌ترین بحث‌های داخلی خود، یعنی چالش حفظ تمرکززدایی (Decentralization) در مقابل رشد روزافزون حجم بلاکچین است. یکی از ارزش‌های بنیادین بیت‌کوین این است که اجرای یک نود کامل (Full Node) برای هر کسی با یک کامپیوتر شخصی معمولی امکان‌پذیر باشد. این دسترسی آسان، تضمین‌کننده امنیت و مکانیزم اجماع شبکه است که توسط هزاران اپراتور نود مستقل در سراسر جهان اجرا می‌شود.

با این حال، ظهور پدیده‌هایی مانند اُردینالز و اینسکریپشن‌ها که امکان ذخیره‌سازی داده‌های غیرپولی (مانند تصاویر و متن) را روی بلاکچین (Blockchain) فراهم می‌کنند، این اصل را به چالش کشیده‌اند. منتقدان معتقدند این روند باعث «پف‌کردن» بلاکچین شده و با افزایش سرسام‌آور حجم دفتر کل توزیع شده (DLT)، نیازمندی‌های سخت‌افزاری برای اجرای نود را بالا می‌برد. اگر اجرای نود بیش از حد گران شود، شبکه به سمت تمرکزگرایی پیش خواهد رفت و تنها شرکت‌های بزرگ و مراکز داده توانایی مشارکت در آن را خواهند داشت که این امر کاملاً با فلسفه وجودی بیت‌کوین در تضاد است.

The breakdown of different implementations of the Bitcoin node software. Source Coin Dance
The breakdown of different implementations of the Bitcoin node software. Source Coin Dance

به‌روزرسانی Bitcoin Core و طغیان جامعه

این تنش با اعلام برنامه‌های مربوط به به‌روزرسانی آینده نرم‌افزار Bitcoin Core 30 که برای انتشار در ماه اکتبر برنامه‌ریزی شده، به نقطه جوش خود رسیده است. توسعه‌دهندگان Bitcoin Core (که نرم‌افزار مورد استفاده حدود ۸۰٪ از نودهای شبکه است) قصد دارند محدودیت OP_Return را حذف کنند. این قابلیت در حال حاضر حجم داده‌های غیرپولی قابل جاسازی در تراکنش‌ها را به ۸۰ بایت محدود می‌کند که برای ذخیره اکثر محتواهای چندرسانه‌ای امروزی بسیار ناچیز است.

این تصمیم پیشنهادی، موجی از مخالفت را برانگیخته و باعث یک جهش تاریخی در استفاده از Bitcoin Knots شده است. Bitcoin Knots یک نرم‌افزار جایگزین برای نود بیت‌کوین است که قابلیت‌های شخصی‌سازی بیشتری را به اپراتورها می‌دهد؛ از جمله این امکان که خودشان برای میزان داده‌های OP_Return که مایل به ذخیره و بازنشر آن هستند، محدودیت تعیین کنند. آمارها نشان می‌دهد سهم بازار نودهای Knots از حدود ۱٪ در پایان سال ۲۰۲۴، با یک رشد تقریباً عمودی، به نزدیک ۲۰٪ در سال ۲۰۲۵ رسیده است که نشان‌دهنده واکنش شدید بخشی از جامعه به مسیر پیش روی توسعه بیت‌کوین است. در این میان، راهکار استارک‌ور می‌تواند فارغ از این جدال‌ها، قدرت تأیید مستقل را به دست تک‌تک کاربران بازگرداند.

ادامه مطلب

آموزش

تقویم اقتصادی (Economic Calendar) چیست و چگونه از آن استفاده کنیم؟

تقویم اقتصادی مثل یک “برنامه‌ریزی خبری” برای بازار است. اگر به آن توجه نکنید، ممکن است در لحظه انتشار اخبار مهم با حرکت‌های ناگهانی و شدید قیمت غافلگیر شوید. استفاده درست از آن کمک می‌کند ریسک معاملات را مدیریت کنید و حتی فرصت‌های سودآور پیدا کنید.

منتشر شده

در

تقویم اقتصادی (Economic Calendar) چیست و چگونه از آن استفاده کنیم؟

اگر معامله‌گر یا فعال بازارهای مالی باشید، حتما تجربه کرده‌اید که یک خبر اقتصادی می‌تواند ظرف چند دقیقه بازار را زیر و رو کند. مثلا اعلام نرخ بیکاری آمریکا یا تصمیم فدرال رزرو درباره نرخ بهره کافی است تا قیمت دلار، طلا یا حتی بیت کوین نوسان شدیدی پیدا کند. در چنین شرایطی، دانستن زمان دقیق این رویدادها می‌تواند مرز میان یک معامله سودآور یا پشیمان‌کننده باشد.

اینجاست که تقویم اقتصادی به عنوان یک ابزار به کمک شما می‌آید. ابزاری که تمام اتفاقات مهم اقتصادی و مالی جهان را در یک جدول زمانی مشخص نمایش می‌دهد و به شما کمک می‌کند همیشه چند قدم جلوتر از بازار باشید. اگر می‌خواهید بدانید تقویم اقتصادی دقیقا چیست، چه اجزایی دارد و چطور باید از آن استفاده کنید، این مطلب را از دست ندهید.

تقویم اقتصادی (Economic Calendar) چیست؟

یک لیست زمان‌بندی‌شده از اعلامیه‌های اقتصادی، داده‌های کلان، سخنرانی‌های مقامات مالی و انتشار شاخص‌های اقتصادی مثل نرخ بهره، تورم، بیکاری، تولید ناخالص داخلی و … است. علاوه بر این معمولاً زمان بیانیه های بانک مرکزی، سخنرانی های سیاست گذاران پولی و انتخابات را فهرست می کند.

بیشتر تقویم های اقتصادی منتشر شده شامل نوع داده مثل نرخ بیکاری، نتیجه قبلی که منتشر شده بود و انتظارات اجماع بازار برای نتیجه آتی می شوند. باید توجه داشت که نوع انتشار به طور کلی بسته به اینکه چه تاثیری می تواند داشته باشد؛ بصورت زیاد، متوسط، کم یا بدون تاثیر، کد گذاری می شود.

برای مثال، تصور کنید بانک مرکزی اروپا (ECB) قرار است درباره نرخ بهره (Interest Rate) جلسه برگزار کند. این تصمیم می‌تواند ارزش یورو را به شدت تحت تاثیر قرار دهد. اگر شما معامله‌گر بازار فارکس باشید و این تاریخ را ندانید، ممکن است در میانه یک معامله ناگهان با نوسانی شدید روبه‌رو شوید و فرصت مدیریت آن را از دست بدهید. اما وقتی به تقویم اقتصادی نگاه می‌کنید، می‌بینید که این رویداد دقیقا چه روز و ساعتی اتفاق می‌افتد و می‌توانید از قبل برایش برنامه‌ریزی کنید.

تقویم اقتصادی نه فقط برای معامله‌گران حرفه‌ای، بلکه برای هر فردی که در بازارهای مالی فعالیت می‌کند (از بورس و فارکس گرفته تا ارزهای دیجیتال) یک ابزار ضروری است. حتی سرمایه‌گذاران بلندمدت هم با نگاه به این تقویم می‌توانند تصمیم‌های دقیق‌تری برای مدیریت پرتفوی خود بگیرند.

اگر انتشار داده اقتصادی تأثیر کمی داشته باشد، آنگاه جفت ارز حرکتی نداشته و یا واکنشی جزیی نسبت به نتیجه از خود نشان خواهد داد. اما اگر در رویدادی با تأثیر متوسط، نتیجه نهایی با چیزی که انتظار می رفت خیلی تفاوت داشته باشد، باعث می شود جفت ارز به میزان بیشتری تغییر کند. زمانی که انتشار داده ها به طور قابل توجهی بیشتر یا کمتر از نتیجه مورد انتظار بازار باشند، به خصوص زمانی که صحبت از داده هایی با تأثیر بالا باشد، جفت ارز مرتبط تمایل بیشتری به حرکت دارد و بازار نوسانات قابل توجهی را در این فرآیند تجربه می کند.

چرا تقویم اقتصادی مهم است؟

  • تقویم اقتصادی مانند یک نقشه راه است که مسیر حرکت بازارها را روشن‌تر می‌کند و شما را از غافلگیری‌های ناگهانی نجات می‌دهد. به این ترتیب شما می‌توانید تصمیمات معاملاتی خودتان را بر پایه اطلاعات موثق بگیرید.
  • انتشار داده‌های اقتصادی می‌تواند باعث نوسانات شدید در بازارهای مالی شود. برای مثال، اگر نرخ تورم بالاتر از حد انتظار اعلام شود، سرمایه‌گذاران انتظار افزایش نرخ بهره خواهند داشت و همین موضوع می‌تواند بازار سهام یا ارزهای دیجیتال را تحت تاثیر قرار دهد.
  • بدون تقویم اقتصادی، بسیاری از تصمیم‌ها بر اساس حدس و گمان گرفته می‌شود. معامله‌گرانی که فقط با تحلیل تکنیکال کار می‌کنند، ممکن است در لحظه انتشار یک خبر بزرگ، گرفتار نوسانات غیرمنتظره بازار شوند. در حالی‌که کسی که تقویم اقتصادی را دنبال می‌کند، می‌داند چه زمانی باید محتاط‌تر باشد یا حتی برای شکار فرصت‌های جدید آماده شود.
  • یکی از مهم‌ترین مزیت‌های تقویم اقتصادی، مدیریت ریسک است. اگر قبل از انتشار یک داده مهم پوزیشن باز دارید، می‌توانید حجم معاملات خود را کاهش دهید، حد ضرر تنظیم کنید یا حتی معامله را ببندید تا از ضررهای سنگین جلوگیری شود.
  • استفاده از تقویم اقتصادی به شما امکان می‌دهد استراتژی‌های کوتاه‌مدت و بلندمدت خود را بر اساس داده‌های واقعی طراحی کنید. به این ترتیب، معاملات شما نظم بیشتری پیدا می‌کند و احتمال موفقیت بالاتر می‌رود.
  • بسیاری از ضررها به دلیل تصمیمات عجولانه و احساسی اتفاق می‌افتد. وقتی بدانید چه چیزی در راه است، آرامش بیشتری خواهید داشت و کمتر اسیر ترس یا طمع می‌شوید.

اجزای اصلی یک تقویم اقتصادی

وقتی وارد یک تقویم اقتصادی مثل Trading Economics یا Investing.com می‌شوید، در نگاه اول ممکن است جدول شلوغی ببینید که پر از عدد و کلمه است. اما اگر بدانید هر ستون چه معنایی دارد، کار با آن بسیار ساده خواهد شد. در ادامه تک‌تک اجزای اصلی این جدول که از وب‌سایت تریدینگ اکونومیکس آورده شده را توضیح می‌دهیم.

Economic Calendar
All events, interest rate, prices & inflation, labour market, GDP growth, foreign trade, government, business confidence, consumer sentiment, housing market.

در قسمت بالای جدول بخشی برای فیلتر کردن نتایج آورده شده است. گزینه «Recent» فیلتری برای نشان دادن رویدادهای اخیر است و فقط موارد نزدیک به زمان فعلی را نشان می‌دهد. اگر می‌خواهید مثلا رویدادهای اقتصادی چند ماه دیگر را ببینید کافی است این فیلتر را تغییر دهید.

با استفاده از گزینه «Impact» شما می‌توانید این رویدادهای اقتصادی را بر اساس سطح اهمیت آن ها دسته‌بندی کنید. تریدینگ اکونومیکس سه دسته‌بندی دارد. رویدادهای یک ستاره، دو ستاره و سه ستاره که طبیعتا اهمیت آن ها بر اساس تعداد ستاره افزایش می‌یابد.

قسمت «Countries» امکان فیلتر کردن بر اساس کشور یا اقتصاد موردنظر را فراهم می‌کند. مثلا اگر قصد دارید فقط شاخص‌های اقصتادی کلان آمریکا را ببینید، کافی است روی این گزینه کلیک کرده و «United States» را انتخاب کنید.

فیلتر «Category» دسته‌بندی رویدادها را نمایش می‌دهد. مثلا شما می‌توانید در این فیلتر گزینه «Prices & Inflation» را انتخاب کرده و فقط داده‌های تورمی را مشاهده کنید.

بخش «UTC +3:30» نیز برای تعیین منطقه زمانی است. شما می‌توانید منطقه زمانی خودتان (تهران-ایران) را تنظیم کنید تا ببینید دقیقا رویداد موردنظرتان در چه ساعتی به وقت ایران رخ می‌دهد.

  • تاریخ و ساعت

اولین چیزی که در تقویم اقتصادی به چشم می‌آید، ستون زمان انتشار است. در این بخش دقیقا مشخص می‌شود که هر رویداد چه روز و ساعتی منتشر خواهد شد. اهمیت این قسمت بسیار بالاست، چون بازارها معمولا درست در همان لحظه انتشار خبر واکنش نشان می‌دهند. مثلا اگر در ساعت ۴:۰۰ صبح «شاخص اعتماد مصرف‌کننده استرالیا» منتشر شود، معامله‌گران بازار فارکس در همان دقیقه باید آماده واکنش باشند.

همانطور که گفتیم، ساعت تقویم معمولا بر اساس منطقه زمانی قابل تغییر است. مثلا شما می‌توانید آن را روی «تهران (UTC+3:30)» تنظیم کنید تا دقیقاً با ساعت محلی خودتان هماهنگ باشد.

  • کشور

در ستون بعدی، پرچم و کد کشور (مثلاً GB = بریتانیا، AU = استرالیا، MX = مکزیک) قرار دارد که نشان می‌دهد داده متعلق به کدام اقتصاد است. گاهی اوقات هم رویدادها مربوط به یک بلوک منطقه‌ای خاص مثلا اروپا (EA = Euro Area) هستند. در این صورت آن داده را باید به عنوان یک شاخص منطقه‌ای و نه مربوط به یک کشور واحد تفسیر کرد.

  • عنوان رویداد

این ستون عنوان خبر یا شاخص اقتصادی را نشان می‌دهد. گاهی هم کنار این عنوان، مخفف ماه میلادی (مثل AUG، SEP) دیده می‌شود که نشان می‌دهد داده مربوط به کدام ماه است. شناخت هر شاخص اهمیت زیادی دارد، چون هرکدام اثر متفاوتی روی بازار می‌گذارند.

اما نکته مهم اینجاست که همه رویدادها عددی و آماری نیستند. بعضی از آن ها بیشتر کیفی هستند و باید با توجه به ماهیتشان تفسیر شوند. برای درک بهتر، به چند نمونه نگاه کنیم:

  • شاخص‌های آماری (عدد‌محور)

مثل نرخ بیکاری (Unemployment Rate)، شاخص قیمت مصرف کننده (CPI)، یا تولید ناخالص داخلی (GDP). اینها همیشه یک عدد مشخص دارند که می‌توان آن را با مقدار قبلی و پیش‌بینی بازار مقایسه کرد.

  • سخنرانی‌ها (Speech)

مثلا «سخنرانی رئیس فدرال رزرو». این نوع رویداد عدد ندارد، بلکه مهم محتوای صحبت‌هاست. اگر لحن سخنران به سمت سیاست انقباضی (افزایش نرخ بهره) باشد، بازار واکنش منفی به دارایی‌های پرریسک نشان می‌دهد. اگر لحن انبساطی باشد، می‌تواند باعث رشد بازار سهام یا ارزهای دیجیتال شود.

  • حراج اوراق (Auction)

مثل «حراج اوراق ۱۰ ساله آمریکا» یا «حراج اوراق خزانه ژاپن». اینجا اعداد مربوط به بازده (Yield) یا حجم اوراق فروخته‌شده اهمیت دارند. بالا رفتن بازده معمولا نشانه افزایش هزینه استقراض دولت و احتمال بالا رفتن نرخ بهره است.

  • شاخص‌های نظرسنجی و اعتماد (Survey/Confidence Index)

مثل «شاخص اعتماد مصرف‌کننده» یا «شاخص مدیران خرید (PMI)». اینها با پرسش‌نامه از فعالان اقتصادی یا مصرف‌کنندگان تهیه می‌شوند و بازتاب‌دهنده چشم‌انداز آینده هستند.

ستون Previous نشان‌دهنده نتیجه گزارش قبلی است. مثلا اگر شاخص بیکاری ماه گذشته ۸٪ بوده، این عدد در ستون Previous نمایش داده می‌شود. این بخش برای مقایسه روند بسیار مهم است، چون بازار همیشه تغییرات نسبت به گذشته را در نظر می‌گیرد.

در قسمت (Consensus / Forecast) دو ستون پیش‌بینی تحلیلگران و اقتصاددانان درباره آن شاخص یا داده اقتصادی آورده می‌شود. اما چه تفاوتی با هم دارند؟

Consensus یا اجماع در واقع میانگین پیش‌بینی جمعی تحلیلگران، اقتصاددان‌ها و موسسات مالی است. یعنی چندین منبع معتبر پیش‌بینی خود را درباره یک شاخص اعلام می‌کنند و تقویم اقتصادی میانگین یا اجماع آنها را نمایش می‌دهد.

Forecast گاهی به همان معنی Consensus به کار می‌رود، اما در بعضی تقویم‌ها (مثل Trading Economics) یک تفاوت کوچک دارد:

  • Forecast معمولاً پیش‌بینی اختصاصی خود سایت یا موسسه منتشرکننده تقویم است.
  • در حالی که Consensus نماینده پیش‌بینی کلی بازار و تحلیل‌گران مختلف است.

در ستون (Actual) مقدار واقعی در لحظه انتشار خبر به‌روزرسانی می‌شود و عدد واقعی گزارش را نشان می‌دهد. در حقیقت، مهم‌ترین بخش برای معامله‌گران همین ستون است، چون مستقیما رفتار بازار را شکل می‌دهد.

بعضی تقویم‌ها مثل Trading Economics در کنار هر شاخص نمودارهای کوچکی نمایش می‌دهند. این نمودار روند تاریخی آن شاخص را نشان می‌دهد (مثلا تغییرات نرخ بیکاری در چند ماه گذشته). با نگاه سریع به این بخش می‌توانید متوجه شوید وضعیت در حال بهبود یا بدتر شدن است.

Economic Calendar
Economic Calendar

طبق ستون اول متوجه می‌شویم که شاخص قیمت تولیدکننده (PPI) آمریکا ساعت ۴ بعد از ظهر به وقت محلی منتشر می‌شود. به طور کلی، شاخص‌های اقتصادی را می‌توان در بازه زمانی‌های مختلفی ارزیابی کرد. منظور از MoM بازه زمانی ماهانه است و YoY تغییرات کل یک سال نسبت به سال قبل را نشان می‌دهد.

در سطر اول که مربوط به شاخص PPI اصلی در بازه ماهانه است، می‌بینیم که مقدار قبلی ۰.۹٪ ثبت شده است. این یعنی در ماه گذشته قیمت تولیدکننده‌ها نسبت به ماه ماقبلش ۰.۹٪ افزایش داشته است. در ستون Forecast پیش‌بینی تریدینگ اکونومیکس برای این ماه ۰.۳٪ است و Consensus که میانگین پیش‌بینی اقتصاددانان و تحلیلگران مختلف را نشان می‌دهد ۰.۴٪ ثبت شده است. مقدار Actual یا واقعی هم هنوز منتشر نشده و به همین دلیل این ستون خالی مانده و در لحظه انتشار شاخص پر می‌شود.

چطور از تقویم اقتصادی استفاده کنیم؟

این بخش مهم‌ترین قسمت مقاله است، چون فقط دانستن اینکه رویدادها چه زمانی هستند کافی نیست؛ باید بدانید چطور از این اطلاعات استفاده کنید.

  • برنامه‌ریزی هفتگی: در ابتدای هفته به تقویم اقتصادی نگاه کنید و رویدادهای مهم (مثل NFP یا تصمیم نرخ بهره) را علامت بزنید. این کار به شما کمک می‌کند از قبل آماده باشید.
  • ترکیب با تحلیل تکنیکال: اگر می‌بینید یک خبر مهم نزدیک است، سطوح حمایت و مقاومت نمودار را بررسی کنید. مثلا اگر خبر منفی بیاید و بازار به حمایت نزدیک باشد، احتمال شکستن حمایت بیشتر می‌شود.
  • استراتژی معاملاتی متناسب با خبر: بعضی معامله‌گران قبل از انتشار خبر، از بازار خارج می‌شوند تا ریسک نکنند. برخی دیگر ترجیح می‌دهند منتظر بمانند و پس از انتشار داده و مشخص شدن جهت بازار وارد معامله شوند.
  • مدیریت حجم و حد ضرر: در زمان‌هایی که احتمال نوسان شدید وجود دارد، بهتر است حجم معامله کمتر شود یا حد ضرر نزدیک‌تر قرار بگیرد.
  • ثبت تجربه‌ها: بهترین راه برای یادگیری استفاده از تقویم اقتصادی، تجربه شخصی است. بعد از هر رویداد مهم یادداشت کنید بازار چگونه واکنش نشان داد و استراتژی شما چقدر موفق بود.

تقویم اقتصادی را از کجا ببینیم؟

امروزه ده‌ها وب‌سایت معتبر وجود دارد که تقویم اقتصادی رایگان و به‌روزی ارائه می‌دهند. برخی از بهترین منابع عبارت‌اند از:

  • Trading Economics: همه رویدادها، نرخ بهره، قیمت‌ها و تورم، بازار کار، رشد تولید ناخالص داخلی، تجارت خارجی، دولت، اعتماد تجاری، احساسات مصرف‌کننده، بازار مسکن.
  • Investing.com: تقویم اقتصادی همزمان با اعلام رویدادهای اقتصادی، شاخص‌ها را دریافت کنید و تأثیر فوری آنها بر بازار جهانی را مشاهده کنید – از جمله رویدادهای قبلی، …
  • Forex Factory: با تقویم اقتصادی فارکس محور، رویدادهای تأثیرگذار بر بازار را خیلی قبل از وقوع پیش‌بینی کنید.
  • TradingView: تقویم اقتصادی آخرین و رویدادهای اقتصادی آینده را نشان می‌دهد که می‌توانند بر دارایی‌ها، مناطق و بازارهای جهانی خاصی تأثیر بگذارند.
  • FXStreet: تقویم اقتصادی لحظه‌ای، رویدادها و شاخص‌های اقتصادی سراسر جهان را پوشش می‌دهد.
  • MyFxBook: تقویم اقتصادی به صورت آنی که تمام رویدادها و اطلاعیه‌های اقتصادی را پوشش می‌دهد. مقادیر تاریخی، قبلی، اجماعی و واقعی هر شاخص را مشاهده کنید.

همچنین بروکرهای فارکس هم معمولاً تقویم اقتصادی روی سایت خود دارند.

در انتها

تقویم اقتصادی مثل یک “برنامه‌ریزی خبری” برای بازار است. اگر به آن توجه نکنید، ممکن است در لحظه انتشار اخبار مهم با حرکت‌های ناگهانی و شدید قیمت غافلگیر شوید. استفاده درست از آن کمک می‌کند ریسک معاملات را مدیریت کنید و حتی فرصت‌های سودآور پیدا کنید. در دنیایی که ثانیه‌ها حرف اول را می‌زنند، اطلاع از آنچه در راه است، برگ برنده شماست. با استفاده منظم از این ابزار، دیگر از نوسانات ناگهانی غافلگیر نخواهید شد و می‌توانید با اطمینان بیشتری برای آینده سرمایه‌گذاری خود برنامه‌ریزی کنید.

به یاد داشته باشید، موفقیت در بازارهای مالی تنها به تحلیل نمودارها محدود نمی‌شود. تسلط بر اطلاعات و درک وقایع کلان اقتصادی، مکمل تحلیل تکنیکال است و شما را در مسیری قرار می‌دهد که به جای دنبال کردن بازار، آن را پیش‌بینی کنید. به همین خاطر توصیه می‌کنیم که از همین امروز، استفاده از تقویم اقتصادی را به یکی از عادت‌های معاملاتی خود تبدیل کنید.

سودآوری و معامله گری بصورت مداوم در بازار می تواند بسیار چالش برانگیز باشد، و واقعیت مسلم این است که اکثر معامله گران خرد معمولا پول خود را در این بازار از دست می دهند. با این وجود، با یک برنامه معاملاتی جامع، ابزارهای مناسب و دانش کافی از بازار ارز، شانس موفقیت شما به عنوان یک معامله گر به میزان قابل توجهی افزایش می یابد.

ادامه مطلب
تبلیغات
اخبار5 ماه پیش

استارک ور (StarkWare) تأیید کل تاریخچه بلاکچین با ۱ مگابایت حجم ممکن ساخت!

تقویم اقتصادی (Economic Calendar) چیست و چگونه از آن استفاده کنیم؟
آموزش5 ماه پیش

تقویم اقتصادی (Economic Calendar) چیست و چگونه از آن استفاده کنیم؟

ارتقای آلپنگلو (Alpenglow) در سولانا تأیید شد؛ تراکنش‌ها بزودی با سرعت اینترنت نهایی می‌شوند
اخبار5 ماه پیش

ارتقای آلپنگلو (Alpenglow) در سولانا تأیید شد؛ تراکنش‌ها بزودی با سرعت اینترنت نهایی می‌شوند

تراست ولت امکان معامله سهام های توکنیزه را برای کاربران فعال کرد
اخبار5 ماه پیش

تراست ولت امکان معامله سهام های توکنیزه (RWA) را برای کاربران فعال کرد

آموزش5 ماه پیش

اندیکاتور ATR چیست و چه کاربردی در تحلیل تکنیکال دارد؟

۹ عادت مالی که افراد منظم را به ثبات و آزادی مالی می‌رساند
بلاکتوپیا8 ماه پیش

۹ عادت مالی که افراد منظم را به ثبات و آزادی مالی می‌رساند

اخبار8 ماه پیش

کاناری کپیتال برای ETF اینجکتیو (INJ) ثبت‌نام کرد

کاردینال؛ اولین پروتکل دیفای بیت کوین بر بستر کاردانو
اخبار8 ماه پیش

کاردینال؛ اولین پروتکل دیفای بیت کوین بر بستر کاردانو

هر اونس چند گرم طلای ۱۸ عیار است؟ تبدیل ساده انس به گرم طلا
بلاکتوپیا8 ماه پیش

هر اونس چند گرم طلای ۱۸ عیار است؟ تبدیل ساده انس به گرم طلا

آیا تحلیل تکنیکال به‌تنهایی در بازار رمز ارزها سودآور است؟
آموزش8 ماه پیش

آیا تحلیل تکنیکال به‌تنهایی در بازار رمز ارزها سودآور است؟

کوین‌بیس توکن اتنا (ENA) را به رودمپ خود اضافه کرد
اخبار8 ماه پیش

کوین‌بیس توکن اتنا (ENA) را به رودمپ خود اضافه کرد

در ۲ ماه اخیر بیش از ۱۰٪ پروژه‌ها ناپدید شده‌اند!
اخبار8 ماه پیش

در ۲ ماه اخیر بیش از ۱۰٪ پروژه‌ها ناپدید شده‌اند!

برترین ها