با ما همراه باشید

بلاکتوپیا

روش های توزیع توکن (Token Distribution) در بازار رمز ارزها

به روش تخصیص توکن ها بین گروه های مختلف سرمایه گذارن، توزیع توکن (Token Distribution) گفته می شود. روندهای توزیع توکن مشخصا در حال تغییر است. رقابت در صنعت بلاکچین در حال رشد است و پروژه های جدید باید تلاش خود را به کار بگیرند تا توجه عموم مردم را به سمت خود جلب کنند.

منتشر شده

در

روش های توزیع توکن (Token Distribution) در بازار رمز ارزها

آینده اکثر پروژه های بلاکچینی و رمز ارزی به نحوه توسعه توکنومیکس (Tokenomics) و همچنین روش توزیع توکن های پروژه بستگی دارد. توکنومیکس روشی برای بررسی ابعاد اقتصادی یک پروژه در بازار رمزارزهاست و توزیع توکن های پروژه (Token Distribution) روشی است که تیم سازنده به منظور تخصیص توکن ها بین گروه های مختلف اعمال می کند. توزیع توکن های یک پروژه معمولا بین بنیانگذارن و تیم پروژه، جامعه کاربری و سایر سرمایه گذاران یک پروژه انجام می پذیرد.

پروژه ها از طریق مکانیسم های مختلفی مانند توزیع توکن ها به سرمایه گذاران خطر‌پذیر، ایردراپ (Airdrop)، لاک دراپ (Lockdrop)، پاداش دهی به کاربران و فروش عمومی توکن های پروژه خود را توزیع می کنند.

منظور از توزیع توکن (Token Distribution) چیست؟

ادامه حیات پروژه های بلاکچینی رابطه مستقیمی با کاربران فعال آن ها دارد. کاربران این پروژه ها با خرید توکن های مزبوطه راهکارهایی درباره بهبود و ارتقای پلتفرم پیشنهاد داده و با مشارکت در رای گیری ها درباره پیشنهادات نظر می دهند. همچنین کاربران پروژه پرداخت ها را انجام می دهند، سرمایه گذاری کرده و پاداش کسب می کنند. تمامی این فعالیت در پلتفرم های کریپتویی توسط دارندگان توکن های حاکمیتی (Governance Token) پروژه انجام می پذیرد.

بنابراین اگر کاربران علاقه خود را به مشارکت در پروژه های کریپتویی از دست بدهند یا فکر کنند خرید، حفظ یا استیک کردن توکن های پروژه ایده خوبی نیست، عملا پروژه با شکست مواجه می شود. به همین دلیل است که یک مدل دقیق و سنجیده از تخصیص و توزیع توکن برای تمام پروژه های مرتبط با رمز ارز یک ضرورت محسوب می شود.

روش های توزیع توکن (Token Distribution)

به روش تخصیص توکن ها بین گروه های مختلف سرمایه گذارن، توزیع توکن گفته می شود. این گروه ها معمولا شامل افراد داخلی، تیم های توسعه دهنده، جامعه پروژه و عموم مردم هستند. افراد داخلی (Insider) موسسان و مشاوران پلتفرم هستند. جامعه نیز شامل حامیان مشتاق پروژه بوده و عموم مردم نیز همان سرمایه گذاران محسوب می شوند.

این گروه ها از طریق مکانیزم های مختلف توزیع، توکن های یک پروژه را دریافت می کنند. این مکانیزم ها عمدتا شامل سرمایه گذاری های خطرپذیر (Venture Capital)، ایردراپ، لاک دراپ، پاداش ها و فروش های عمومی است.

سرمایه گذاری خطرپذیر

صنعت کریپتو همچنان بسیار جوان محسوب می شود و تقریبا تمام شرکت ها در این عرصه به صورت استارت آپ فعالیت می کنند. با این حال، این حوزه با سرعت بسیار زیادی در حال رشد است و استارت آپ ها به سرعت در حال تبدیل شدن به شرکت های منسجم هستند. به همین دلیل است که شرکت های مرتبط با سرمایه گذاری خطرپذیر فعالانه در پروژه های بلاکچینی سرمایه گذاری می کنند.

این مدل سرمایه گذاری با جذب سرمایه خطرپذیر استاندارد متفاوت است. شرکت های مذکور به جای خرید و تصاحب سهام، به خرید توکن می پردازند. برای مثال در سال ۲۰۲۱ سولانا لبز (Solana Labs) موسس بلاکچین و اکوسیستم سولانا (SOLANA) در یک فروش خصوصی توکن توانست بیش از ۳۱۴ میلیون دلار سرمایه جذب کند.

شرکت های سرمایه گذاری خطر پذیر بزرگی مانند اندریسن هورویتز (Andreessen Horowitz) و پالی چین کپیتال (Polychain Capital) از اولین سرمایه گذاران شبکه سولانا بودند. این شرکت ها توکن های سولانا را خریداری کردند و سولانا لبز نیز از سرمایه به دست آمده برای توسعه پلتفرم ها و برنامه های غیرمتمرکز (DApps) بر بستر سولانا استفاده کرد.

ایردراپ (Airdrop)

در نحوه توزیع توکن ها به صورت ایردراپ، پروژه ها بخش کمی از توکن های خود را به صورت رایگان یا به ازای انجام برخی از اقدامات به کیف پول کاربران فعال ارسال می کنند. از این اقدامات می توان به بازنشر توییت ها یا عضویت در یکی از کانال های شبکه های اجتماعی پروژه اشاره کرد.

موسسان پروژه ها تصمیم می گیرند تا توکن های خود را به صورت ایردراپ توزیع کنند و از این طریق توجه عموم مردم را به سمت پلتفرم جدید و تازه ایجاد شده خود جلب کنند. این روش معمولا بخشی از استراتژی بازاریابی محسوب می شود. این روش همچنین به ایجاد جامعه ای قوی و مستحکم کمک می کند. بدین ترتیب کاربران سهمی از پروژه را به دست می آورند و موسسان پلتفرم نیز آگاهی مردم درباره پروژه خود را افزایش می دهند و آن ها را به استفاده از توکن جدید تشویق می کنند.

لاک‌دراپ (Lockdrop)

نحوه عملکرد لاک دراپ با ایردراپ متفاوت است. قبل از عرضه توکن های جدید کاربران توکن های شبکه دیگری (به عنوان مثال رمزارز ETH) را برای مدت مشخصی قفل می کنند. پس از پایان مدت مذکور، کاربران علاوه بر توکن های قفل شده خود از شبکه جدید نیز توکن دریافت می کنند. در این روش کاربران هرچه توکن های بیشتری را برای مدت زمان طولانی تری قفل کنند، توکن های جدید بیشتری دریافت می کنند. لاک دراپ برای کسانی مناسب است که به پروژه علاقه دارند، زیرا متعهد می شوند که بلافاصله پس از دریافت توکن های جدید از آن ها استفاده نکنند و یا آن ها را نفروشند.

پاداش ها

توسعه دهندگان پلتفرم ها بخش بزرگی از توکن های بومی خود را برای رشد اکوسیستم محفوظ نگه می دارند. پروژه ها در نحوه توزیع توکن ها به صورت پاداش توکن های خود را بین کاربرانی توزیع می کنند که برای مدتی طولانی در پروژه ها حضور دارند. این پاداش ها با استیکینگ و تامین نقدینگی در پروژه ها به کاربران پرداخت می شود. همچنین مشاوران پروژه گروه دیگری از افراد هستند که توکن های یک پروژه را به صورت پاداش دریافت می کنند.

فروش عمومی

عرضه اولیه کوین (ICO)، عرضه اولیه در صرافی (IEO) و عرضه اولیه در صرافی غیرمتمرکز (IDO) ۳ نوع رایج فروش توکن هستند. اگرچه محبوبیت ICO‌ ها به دلیل افزایش کلاهبرداری ها کاهش یافته است، اما IEO‌ ها و IDO‌ ها همچنان از بهترین روش ها در زمینه جذب سرمایه برای پروژه های رمز ارزی هستند. پروتکل راون (Raven Protocol) اولین پروژه بلاکچینی است که از طریق IDO توکن های خود را توزیع کرده است.

Best Token Distribution Models

نحوه توزیع توکن در ۵ بلاکچین معروف

در ادامه، این موضوع را بررسی می کنیم که ۵ بلاکچین محبوب و موفق چگونه توکن های اولیه خود را توزیع کرده اند. این بلاکچین ها عبارتند از اتریوم، سولانا، فلو (Flow)، پولکادات و کاردانو که هر یک به تفکیک در زیر آمده اند.

کوین اتر (ETH) رمزارز بومی شبکه اتریوم (Ethereum) است که به منظور پرداخت کارمزد (Gas) شبکه از آن استفاده می شود. با توجه به انتقال شبکه اتریوم به مکانیزم اجماع گواه اثبات سهام (PoS)، اکنون استیکینگ این رمز ارز به منظور مشارکت در ایجاد بلاک ها و دریافت پاداش استیکینگ امکانپذیر است.

پیش از این، شبکه اتریوم از مکانیزم اجماع گواه اثبات کار (PoW) استفاده می کرد که در این مکانیسم ماینرها با ایجاد بلاک های جدید از شبکه اتریوم کوین اتر (ETH) دریافت می کردند.

تعداد اولیه رمزارزهای اتر بیش از ۷۲ میلیون توکن بود. از این مقدار، ۸۳.۴۷٪ توسط سرمایه گذاران خریداری شد و ۱۶.۵۳٪ به موسسان و بنیانگذارن پروژه اختصاص یافت. فروش اولیه اتریوم در سال ۲۰۱۴ انجام شد و به بنیاد اتریوم کمک کرد تا بیش از ۳۱,۰۰۰ بیت کوین معادل با ۱۸.۳ میلیون دلار در آن زمان سرمایه جمع آوری کند.

بلاکچین سولانا توکن SOL را در سال ۲۰۲۰ عرضه کرد. استیکینگ و پرداخت کارمزد تراکنش ها دو کاربرد اصلی رمزارز سولانا هستند. در ابتدای راه اندازی شبکه سولانا ۵۰۰ میلیون کوین SOL از طریق مزایده ها و فروش خصوصی توزیع شد. همچنین سولانا ۵ دوره جذب سرمایه داشت که پس از برگزاری آن ها مجموعا بیش از ۲۵ میلیون دلار سرمایه بدست آورد.

۳۸٪ از توکن های سولانا به شکل ایردراپ و پاداش بین کاربران شبکه توزیع شد، ۳۷ درصد از رمز ارزهای SOL به سرمایه گذاران تعلق یافت و ۲۵٪ دیگر نیز به بنیانگذاران شبکه اختصاص یافت.

بلاکچین فلو (Flow Blockchain) یکی از جدید‌ترین شبکه های بلاکچینی محسوب می شود. اولین بلاک یا جنسیس بلاک شبکه فلو در ماه ژوئن ۲۰۲۰ (خرداد ۱۳۹۹) ایجاد شد. موجودی اولیه توکن FLOW معادل با ۱.۲۵ میلیارد توکن بوده است و از این توکن به منظور استیکینگ و پرداخت کارمزد شبکه استفاده می‌شود. توزیع اولیه توکن فلو به صورت زیر انجام شده است.

  • ۲۹ درصد از طریق پاداش ها و ایردراپ توزیع شده است.
  • ۳۳ درصد بین سرمایه گذاران توزیع شده است.
  • ۳۸ درصد به موسسان و تیم توسعه دهنده اختصاص یافته است.
  • ۲۰ درصد به شرکت توسعه دهنده بلاکچین فلو (Dapper Labs) تعلق یافته است.
  • ۱۸ درصد به توسعه دهندگان شبکه فلو اختصاص داده شده است.

پولکادات (Polkadot) نیز همانند سولانا و فلو در سال ۲۰۲۰ عرضه شده است. رمزارز بومی پولکادات، کوین DOT نام دارد. این رمزارز دارای اهداف و کاربردهای زیر است.

  • پرداخت‌ کارمزد تراکنش ها
  • مشارکت در جامعه حاکمیتی شبکه پولکادات
  • بهبود عملکرد پارچین ها

عرضه اولیه رمزارز DOT برابر با یک میلیارد واحد بوده است. این رمزارز ۴ دوره جذب سرمایه (یک دوره جذب سرمایه خصوصی و ۳ دوره جذب سرمایه عمومی) را پشت سر گذاشته است.

اولین عرضه اولیه کوین (ICO) رمزارز DOT در سال ۲۰۱۷ انجام شد و در این مرحله پروژه پولکادات توانست ۸۰ میلیون دلار سرمایه جمع آوری کند. آخرین ICO این رمز ارز نیز در سال ۲۰۲۰ صورت گرفت که طی آن، ۴۲.۷۶ میلیون دلار سرمایه به دست آمد. ۵۸.۴ درصد از عرضه اولیه رمز ارزهای DOT به سرمایه گذارن اختصاص یافت. ۳۰ درصد از این رمز ارزها به بنیانگذارن پولکادات اختصاص یافت و ۱۱.۶ درصد از طریق پاداش ها و ایردراپ ها بین کاربران شبکه پولکادات توزیع شد.

توزیع اولیه کوین کاردانو (Cardano) در ۵ دوره از سال ۲۰۱۵ تا سال ۲۰۱۷ انجام شد. کاردانو طی این ۵ دوره فروش عمومی توانست تقریبا ۸۰ میلیون دلار به دست آورد. موجودی اولیه کوین آدا (ADA) برابر با ۳۱.۱ میلیارد کوین بود که ۸۳.۳۳٪ توسط سرمایه گذاران خریداری شد و ۱۶.۶۷٪ نیز در اختیار پروژه و موسسان آن قرار گرفت. در حال حاضر کوین ADA در بین ۱۰ رمز ارز برتر قرار دارد.

با نگاهی به ۵ بلاکچین معروف بالا، می توان روند توزیع توکن در این شبکه ها را به صورت زیر تحلیل کرد.

  • دو پروژه اتریوم و کاردانو که در سال های ۲۰۱۵ و ۲۰۱۷ عرضه شده‌ اند، توکن های خود را با نسبت یکسانی توزیع کرده اند. نسبت توزیع توکن در این شبکه ها برابر با ۸۳ به ۱۷ درصد بوده است. در این شب ه‌ها ۸۳ درصد از توکن ها به سرمایه گذاران و ۱۷ درصد باقی مانده به بنیانگذاران پروژه اختصاص داده شده است. هردوی این پروژه ها زیرساختی برای برنامه های مبتنی بر بلاکچین ارائه داده اند. نکته جالب این است که کاردانو توسط چارلز هاسکینسون، یکی از موسسان اتریوم تاسیس شده است.
  • ۳ بلاکچین سولانا، فلو و پولکادات تقریبا ۳۰ درصد از موجودی اولیه توکن های خود را به بنیانگذاران پلتفرم و پروژه ها اختصاص داده اند. همچنین سولانا و فلو به ترتیب ۳۸ و ۳۳ درصد از توکن های خود را بین سرمایه گذاران توزیع کرده اند.

روندهای توزیع توکن مشخصا در حال تغییر است. رقابت در صنعت بلاکچین در حال رشد است و پروژه های جدید باید تلاش خود را به کار بگیرند تا توجه عموم مردم را به سمت خود جلب کنند. به همین دلیل است که پروژه هایی که به تازگی ایجاد شده اند در حال توزیع ۱۲ الی ۴۰ درصد از موجودی اولیه توکن های خود از طریق ایردراپ ها و پاداش های مختلف هستند.

در انتها

موسسان و خالقان پروژه های رمز ارزی نباید اهمیت مدل های توزیع توکن با طراحی مناسب را نادیده و دست کم بگیرند. هنگام ایجاد یک مدل توزیع توکن عوامل بسیار زیادی نظیر صنعت مدنظر آن پروژه، اهداف تجاری و مخاطب هدف باید در نظر گرفته شود. علاوه بر این، باید برنامه بلندمدتی برای نحوه صدور توکن های جدید، افرادی که این توکن ها را دریافت می کنند، مقدار دقیق توکن هایی که توزیع می شوند و تاثیر توزیع توکن بر حفظ کاربران فعال و پویا و فعال باقی ماندن پلتفرم ایجاد شود.

اخبار

استارک ور (StarkWare) تأیید کل تاریخچه بلاکچین با ۱ مگابایت حجم ممکن ساخت!

شرکت StarkWare فناوری جدیدی اعلام کرده که «تصدیق بلوک‌های بلاک‌چین بیت‌کوین از ابتدای پیدایش تا حال» را در قالب یک پرُف (proof) تقریباً ۱ مگابایتی ممکن می‌کند، البته نه به معنی دانلود کل تاریخچه تراکنش‌ها، بلکه فقط هِدِر بلوک‌ها.

منتشر شده

در

شرکت استارک‌ور (StarkWare) که در زمینه فناوری پیشرفته دانش صفر (Zero-Knowledge یا ZK) تخصص دارد، از یک دستاورد بزرگ رونمایی کرده است که می‌تواند اساس تعامل کاربران با شبکه بیت‌کوین را دگرگون کند. این شرکت موفق به ساخت یک اثبات تأیید (Verification Proof) مبتنی بر دانش صفر از کل بلاکچین بیت‌کوین شده است که به طرز شگفت‌انگیزی سبک بوده و به راحتی بر روی دستگاه‌های موبایل قابل اجراست. این نوآوری به هر کاربری اجازه می‌دهد تا به طور مستقل و بدون نیاز به سخت‌افزارهای گران‌قیمت، تاریخچه بیت‌کوین را اعتبارسنجی کند.

این اثبات که توسط استارک‌ور توسعه داده شده، تنها ۱ مگابایت حجم دارد. این در حالی است که حجم کامل بلاکچین بیت‌کوین (Bitcoin) در حال حاضر از مرز ۶۸۰ گیگابایت فراتر رفته است. به گفته عبدالحمید بختا (Abdelhamid Bakhta)، مدیر اکوسیستم در استارک‌ور، این تکنولوژی به کاربران امکان می‌دهد تا تراکنش‌ها را در کمتر از ۱۰۰ میلی‌ثانیه تأیید کنند. این پیشرفت، تحقق مدرن ایده‌ای است که برای اولین بار توسط ساتوشی ناکاموتو در وایت‌پیپر بیت‌کوین تحت عنوان تأیید پرداخت ساده شده (SPV) مطرح شد و اکنون موانع فنی و مالی را برای میلیون‌ها کاربر از میان برمی‌دارد.

An illustrated model of SPV outlined in Satoshi’s Bitcoin whitepaper. Source: Nakamoto Institute
An illustrated model of SPV outlined in Satoshi’s Bitcoin whitepaper. Source: Nakamoto Institute

چگونه ۶۸۰ گیگابایت داده در ۱ مگابایت فشرده می‌شود؟

راز این فشرده‌سازی خارق‌العاده در محتوای اثبات نهفته است. این فایل ۱ مگابایتی، تاریخچه کامل و جزئیات تمام تراکنش‌ها را در خود جای نداده است؛ بلکه شامل تمام هدرهای بلاک (Block Headers) از اولین بلاک شبکه (بلاک جنسیس) تا به امروز است. هر هدر بلاک مانند یک شناسنامه برای آن بلاک عمل می‌کند و حاوی اطلاعات کلیدی زیر است:

  • شماره نسخه (Version Number): نسخه نرم‌افزار بیت‌کوین که برای استخراج بلاک استفاده شده است.
  • ارجاع به بلاک قبلی (Previous Block Reference): پیوندی رمزنگاری‌شده که زنجیره بلاک‌ها را به هم متصل می‌کند.
  • برچسب زمانی (Timestamp): زمان تقریبی ایجاد بلاک.
  • اندازه بلاک (Block Size): حجم بلاک.
  • نانس (Nonce): عدد تصادفی که ماینرها برای حل معمای محاسباتی و افزودن بلاک به دفتر کل، آن را پیدا می‌کنند.

با در اختیار داشتن زنجیره‌ای از این هدرها، یک کاربر می‌تواند به طور مستقل و با اطمینان بالا، صحت و اعتبار کل تاریخچه شبکه را بدون نیاز به دانلود صدها گیگابایت داده، بررسی کند.

The number of Bitcoin nodes has been steadily rising since 2015. Source: Coin Dance
Bitcoin Nodes

این دستاورد در زمانی ارائه می‌شود که جامعه بیت‌کوین درگیر یکی از مهم‌ترین بحث‌های داخلی خود، یعنی چالش حفظ تمرکززدایی (Decentralization) در مقابل رشد روزافزون حجم بلاکچین است. یکی از ارزش‌های بنیادین بیت‌کوین این است که اجرای یک نود کامل (Full Node) برای هر کسی با یک کامپیوتر شخصی معمولی امکان‌پذیر باشد. این دسترسی آسان، تضمین‌کننده امنیت و مکانیزم اجماع شبکه است که توسط هزاران اپراتور نود مستقل در سراسر جهان اجرا می‌شود.

با این حال، ظهور پدیده‌هایی مانند اُردینالز و اینسکریپشن‌ها که امکان ذخیره‌سازی داده‌های غیرپولی (مانند تصاویر و متن) را روی بلاکچین (Blockchain) فراهم می‌کنند، این اصل را به چالش کشیده‌اند. منتقدان معتقدند این روند باعث «پف‌کردن» بلاکچین شده و با افزایش سرسام‌آور حجم دفتر کل توزیع شده (DLT)، نیازمندی‌های سخت‌افزاری برای اجرای نود را بالا می‌برد. اگر اجرای نود بیش از حد گران شود، شبکه به سمت تمرکزگرایی پیش خواهد رفت و تنها شرکت‌های بزرگ و مراکز داده توانایی مشارکت در آن را خواهند داشت که این امر کاملاً با فلسفه وجودی بیت‌کوین در تضاد است.

The breakdown of different implementations of the Bitcoin node software. Source Coin Dance
The breakdown of different implementations of the Bitcoin node software. Source Coin Dance

به‌روزرسانی Bitcoin Core و طغیان جامعه

این تنش با اعلام برنامه‌های مربوط به به‌روزرسانی آینده نرم‌افزار Bitcoin Core 30 که برای انتشار در ماه اکتبر برنامه‌ریزی شده، به نقطه جوش خود رسیده است. توسعه‌دهندگان Bitcoin Core (که نرم‌افزار مورد استفاده حدود ۸۰٪ از نودهای شبکه است) قصد دارند محدودیت OP_Return را حذف کنند. این قابلیت در حال حاضر حجم داده‌های غیرپولی قابل جاسازی در تراکنش‌ها را به ۸۰ بایت محدود می‌کند که برای ذخیره اکثر محتواهای چندرسانه‌ای امروزی بسیار ناچیز است.

این تصمیم پیشنهادی، موجی از مخالفت را برانگیخته و باعث یک جهش تاریخی در استفاده از Bitcoin Knots شده است. Bitcoin Knots یک نرم‌افزار جایگزین برای نود بیت‌کوین است که قابلیت‌های شخصی‌سازی بیشتری را به اپراتورها می‌دهد؛ از جمله این امکان که خودشان برای میزان داده‌های OP_Return که مایل به ذخیره و بازنشر آن هستند، محدودیت تعیین کنند. آمارها نشان می‌دهد سهم بازار نودهای Knots از حدود ۱٪ در پایان سال ۲۰۲۴، با یک رشد تقریباً عمودی، به نزدیک ۲۰٪ در سال ۲۰۲۵ رسیده است که نشان‌دهنده واکنش شدید بخشی از جامعه به مسیر پیش روی توسعه بیت‌کوین است. در این میان، راهکار استارک‌ور می‌تواند فارغ از این جدال‌ها، قدرت تأیید مستقل را به دست تک‌تک کاربران بازگرداند.

ادامه مطلب

آموزش

تقویم اقتصادی (Economic Calendar) چیست و چگونه از آن استفاده کنیم؟

تقویم اقتصادی مثل یک “برنامه‌ریزی خبری” برای بازار است. اگر به آن توجه نکنید، ممکن است در لحظه انتشار اخبار مهم با حرکت‌های ناگهانی و شدید قیمت غافلگیر شوید. استفاده درست از آن کمک می‌کند ریسک معاملات را مدیریت کنید و حتی فرصت‌های سودآور پیدا کنید.

منتشر شده

در

تقویم اقتصادی (Economic Calendar) چیست و چگونه از آن استفاده کنیم؟

اگر معامله‌گر یا فعال بازارهای مالی باشید، حتما تجربه کرده‌اید که یک خبر اقتصادی می‌تواند ظرف چند دقیقه بازار را زیر و رو کند. مثلا اعلام نرخ بیکاری آمریکا یا تصمیم فدرال رزرو درباره نرخ بهره کافی است تا قیمت دلار، طلا یا حتی بیت کوین نوسان شدیدی پیدا کند. در چنین شرایطی، دانستن زمان دقیق این رویدادها می‌تواند مرز میان یک معامله سودآور یا پشیمان‌کننده باشد.

اینجاست که تقویم اقتصادی به عنوان یک ابزار به کمک شما می‌آید. ابزاری که تمام اتفاقات مهم اقتصادی و مالی جهان را در یک جدول زمانی مشخص نمایش می‌دهد و به شما کمک می‌کند همیشه چند قدم جلوتر از بازار باشید. اگر می‌خواهید بدانید تقویم اقتصادی دقیقا چیست، چه اجزایی دارد و چطور باید از آن استفاده کنید، این مطلب را از دست ندهید.

تقویم اقتصادی (Economic Calendar) چیست؟

یک لیست زمان‌بندی‌شده از اعلامیه‌های اقتصادی، داده‌های کلان، سخنرانی‌های مقامات مالی و انتشار شاخص‌های اقتصادی مثل نرخ بهره، تورم، بیکاری، تولید ناخالص داخلی و … است. علاوه بر این معمولاً زمان بیانیه های بانک مرکزی، سخنرانی های سیاست گذاران پولی و انتخابات را فهرست می کند.

بیشتر تقویم های اقتصادی منتشر شده شامل نوع داده مثل نرخ بیکاری، نتیجه قبلی که منتشر شده بود و انتظارات اجماع بازار برای نتیجه آتی می شوند. باید توجه داشت که نوع انتشار به طور کلی بسته به اینکه چه تاثیری می تواند داشته باشد؛ بصورت زیاد، متوسط، کم یا بدون تاثیر، کد گذاری می شود.

برای مثال، تصور کنید بانک مرکزی اروپا (ECB) قرار است درباره نرخ بهره (Interest Rate) جلسه برگزار کند. این تصمیم می‌تواند ارزش یورو را به شدت تحت تاثیر قرار دهد. اگر شما معامله‌گر بازار فارکس باشید و این تاریخ را ندانید، ممکن است در میانه یک معامله ناگهان با نوسانی شدید روبه‌رو شوید و فرصت مدیریت آن را از دست بدهید. اما وقتی به تقویم اقتصادی نگاه می‌کنید، می‌بینید که این رویداد دقیقا چه روز و ساعتی اتفاق می‌افتد و می‌توانید از قبل برایش برنامه‌ریزی کنید.

تقویم اقتصادی نه فقط برای معامله‌گران حرفه‌ای، بلکه برای هر فردی که در بازارهای مالی فعالیت می‌کند (از بورس و فارکس گرفته تا ارزهای دیجیتال) یک ابزار ضروری است. حتی سرمایه‌گذاران بلندمدت هم با نگاه به این تقویم می‌توانند تصمیم‌های دقیق‌تری برای مدیریت پرتفوی خود بگیرند.

اگر انتشار داده اقتصادی تأثیر کمی داشته باشد، آنگاه جفت ارز حرکتی نداشته و یا واکنشی جزیی نسبت به نتیجه از خود نشان خواهد داد. اما اگر در رویدادی با تأثیر متوسط، نتیجه نهایی با چیزی که انتظار می رفت خیلی تفاوت داشته باشد، باعث می شود جفت ارز به میزان بیشتری تغییر کند. زمانی که انتشار داده ها به طور قابل توجهی بیشتر یا کمتر از نتیجه مورد انتظار بازار باشند، به خصوص زمانی که صحبت از داده هایی با تأثیر بالا باشد، جفت ارز مرتبط تمایل بیشتری به حرکت دارد و بازار نوسانات قابل توجهی را در این فرآیند تجربه می کند.

چرا تقویم اقتصادی مهم است؟

  • تقویم اقتصادی مانند یک نقشه راه است که مسیر حرکت بازارها را روشن‌تر می‌کند و شما را از غافلگیری‌های ناگهانی نجات می‌دهد. به این ترتیب شما می‌توانید تصمیمات معاملاتی خودتان را بر پایه اطلاعات موثق بگیرید.
  • انتشار داده‌های اقتصادی می‌تواند باعث نوسانات شدید در بازارهای مالی شود. برای مثال، اگر نرخ تورم بالاتر از حد انتظار اعلام شود، سرمایه‌گذاران انتظار افزایش نرخ بهره خواهند داشت و همین موضوع می‌تواند بازار سهام یا ارزهای دیجیتال را تحت تاثیر قرار دهد.
  • بدون تقویم اقتصادی، بسیاری از تصمیم‌ها بر اساس حدس و گمان گرفته می‌شود. معامله‌گرانی که فقط با تحلیل تکنیکال کار می‌کنند، ممکن است در لحظه انتشار یک خبر بزرگ، گرفتار نوسانات غیرمنتظره بازار شوند. در حالی‌که کسی که تقویم اقتصادی را دنبال می‌کند، می‌داند چه زمانی باید محتاط‌تر باشد یا حتی برای شکار فرصت‌های جدید آماده شود.
  • یکی از مهم‌ترین مزیت‌های تقویم اقتصادی، مدیریت ریسک است. اگر قبل از انتشار یک داده مهم پوزیشن باز دارید، می‌توانید حجم معاملات خود را کاهش دهید، حد ضرر تنظیم کنید یا حتی معامله را ببندید تا از ضررهای سنگین جلوگیری شود.
  • استفاده از تقویم اقتصادی به شما امکان می‌دهد استراتژی‌های کوتاه‌مدت و بلندمدت خود را بر اساس داده‌های واقعی طراحی کنید. به این ترتیب، معاملات شما نظم بیشتری پیدا می‌کند و احتمال موفقیت بالاتر می‌رود.
  • بسیاری از ضررها به دلیل تصمیمات عجولانه و احساسی اتفاق می‌افتد. وقتی بدانید چه چیزی در راه است، آرامش بیشتری خواهید داشت و کمتر اسیر ترس یا طمع می‌شوید.

اجزای اصلی یک تقویم اقتصادی

وقتی وارد یک تقویم اقتصادی مثل Trading Economics یا Investing.com می‌شوید، در نگاه اول ممکن است جدول شلوغی ببینید که پر از عدد و کلمه است. اما اگر بدانید هر ستون چه معنایی دارد، کار با آن بسیار ساده خواهد شد. در ادامه تک‌تک اجزای اصلی این جدول که از وب‌سایت تریدینگ اکونومیکس آورده شده را توضیح می‌دهیم.

Economic Calendar
All events, interest rate, prices & inflation, labour market, GDP growth, foreign trade, government, business confidence, consumer sentiment, housing market.

در قسمت بالای جدول بخشی برای فیلتر کردن نتایج آورده شده است. گزینه «Recent» فیلتری برای نشان دادن رویدادهای اخیر است و فقط موارد نزدیک به زمان فعلی را نشان می‌دهد. اگر می‌خواهید مثلا رویدادهای اقتصادی چند ماه دیگر را ببینید کافی است این فیلتر را تغییر دهید.

با استفاده از گزینه «Impact» شما می‌توانید این رویدادهای اقتصادی را بر اساس سطح اهمیت آن ها دسته‌بندی کنید. تریدینگ اکونومیکس سه دسته‌بندی دارد. رویدادهای یک ستاره، دو ستاره و سه ستاره که طبیعتا اهمیت آن ها بر اساس تعداد ستاره افزایش می‌یابد.

قسمت «Countries» امکان فیلتر کردن بر اساس کشور یا اقتصاد موردنظر را فراهم می‌کند. مثلا اگر قصد دارید فقط شاخص‌های اقصتادی کلان آمریکا را ببینید، کافی است روی این گزینه کلیک کرده و «United States» را انتخاب کنید.

فیلتر «Category» دسته‌بندی رویدادها را نمایش می‌دهد. مثلا شما می‌توانید در این فیلتر گزینه «Prices & Inflation» را انتخاب کرده و فقط داده‌های تورمی را مشاهده کنید.

بخش «UTC +3:30» نیز برای تعیین منطقه زمانی است. شما می‌توانید منطقه زمانی خودتان (تهران-ایران) را تنظیم کنید تا ببینید دقیقا رویداد موردنظرتان در چه ساعتی به وقت ایران رخ می‌دهد.

  • تاریخ و ساعت

اولین چیزی که در تقویم اقتصادی به چشم می‌آید، ستون زمان انتشار است. در این بخش دقیقا مشخص می‌شود که هر رویداد چه روز و ساعتی منتشر خواهد شد. اهمیت این قسمت بسیار بالاست، چون بازارها معمولا درست در همان لحظه انتشار خبر واکنش نشان می‌دهند. مثلا اگر در ساعت ۴:۰۰ صبح «شاخص اعتماد مصرف‌کننده استرالیا» منتشر شود، معامله‌گران بازار فارکس در همان دقیقه باید آماده واکنش باشند.

همانطور که گفتیم، ساعت تقویم معمولا بر اساس منطقه زمانی قابل تغییر است. مثلا شما می‌توانید آن را روی «تهران (UTC+3:30)» تنظیم کنید تا دقیقاً با ساعت محلی خودتان هماهنگ باشد.

  • کشور

در ستون بعدی، پرچم و کد کشور (مثلاً GB = بریتانیا، AU = استرالیا، MX = مکزیک) قرار دارد که نشان می‌دهد داده متعلق به کدام اقتصاد است. گاهی اوقات هم رویدادها مربوط به یک بلوک منطقه‌ای خاص مثلا اروپا (EA = Euro Area) هستند. در این صورت آن داده را باید به عنوان یک شاخص منطقه‌ای و نه مربوط به یک کشور واحد تفسیر کرد.

  • عنوان رویداد

این ستون عنوان خبر یا شاخص اقتصادی را نشان می‌دهد. گاهی هم کنار این عنوان، مخفف ماه میلادی (مثل AUG، SEP) دیده می‌شود که نشان می‌دهد داده مربوط به کدام ماه است. شناخت هر شاخص اهمیت زیادی دارد، چون هرکدام اثر متفاوتی روی بازار می‌گذارند.

اما نکته مهم اینجاست که همه رویدادها عددی و آماری نیستند. بعضی از آن ها بیشتر کیفی هستند و باید با توجه به ماهیتشان تفسیر شوند. برای درک بهتر، به چند نمونه نگاه کنیم:

  • شاخص‌های آماری (عدد‌محور)

مثل نرخ بیکاری (Unemployment Rate)، شاخص قیمت مصرف کننده (CPI)، یا تولید ناخالص داخلی (GDP). اینها همیشه یک عدد مشخص دارند که می‌توان آن را با مقدار قبلی و پیش‌بینی بازار مقایسه کرد.

  • سخنرانی‌ها (Speech)

مثلا «سخنرانی رئیس فدرال رزرو». این نوع رویداد عدد ندارد، بلکه مهم محتوای صحبت‌هاست. اگر لحن سخنران به سمت سیاست انقباضی (افزایش نرخ بهره) باشد، بازار واکنش منفی به دارایی‌های پرریسک نشان می‌دهد. اگر لحن انبساطی باشد، می‌تواند باعث رشد بازار سهام یا ارزهای دیجیتال شود.

  • حراج اوراق (Auction)

مثل «حراج اوراق ۱۰ ساله آمریکا» یا «حراج اوراق خزانه ژاپن». اینجا اعداد مربوط به بازده (Yield) یا حجم اوراق فروخته‌شده اهمیت دارند. بالا رفتن بازده معمولا نشانه افزایش هزینه استقراض دولت و احتمال بالا رفتن نرخ بهره است.

  • شاخص‌های نظرسنجی و اعتماد (Survey/Confidence Index)

مثل «شاخص اعتماد مصرف‌کننده» یا «شاخص مدیران خرید (PMI)». اینها با پرسش‌نامه از فعالان اقتصادی یا مصرف‌کنندگان تهیه می‌شوند و بازتاب‌دهنده چشم‌انداز آینده هستند.

ستون Previous نشان‌دهنده نتیجه گزارش قبلی است. مثلا اگر شاخص بیکاری ماه گذشته ۸٪ بوده، این عدد در ستون Previous نمایش داده می‌شود. این بخش برای مقایسه روند بسیار مهم است، چون بازار همیشه تغییرات نسبت به گذشته را در نظر می‌گیرد.

در قسمت (Consensus / Forecast) دو ستون پیش‌بینی تحلیلگران و اقتصاددانان درباره آن شاخص یا داده اقتصادی آورده می‌شود. اما چه تفاوتی با هم دارند؟

Consensus یا اجماع در واقع میانگین پیش‌بینی جمعی تحلیلگران، اقتصاددان‌ها و موسسات مالی است. یعنی چندین منبع معتبر پیش‌بینی خود را درباره یک شاخص اعلام می‌کنند و تقویم اقتصادی میانگین یا اجماع آنها را نمایش می‌دهد.

Forecast گاهی به همان معنی Consensus به کار می‌رود، اما در بعضی تقویم‌ها (مثل Trading Economics) یک تفاوت کوچک دارد:

  • Forecast معمولاً پیش‌بینی اختصاصی خود سایت یا موسسه منتشرکننده تقویم است.
  • در حالی که Consensus نماینده پیش‌بینی کلی بازار و تحلیل‌گران مختلف است.

در ستون (Actual) مقدار واقعی در لحظه انتشار خبر به‌روزرسانی می‌شود و عدد واقعی گزارش را نشان می‌دهد. در حقیقت، مهم‌ترین بخش برای معامله‌گران همین ستون است، چون مستقیما رفتار بازار را شکل می‌دهد.

بعضی تقویم‌ها مثل Trading Economics در کنار هر شاخص نمودارهای کوچکی نمایش می‌دهند. این نمودار روند تاریخی آن شاخص را نشان می‌دهد (مثلا تغییرات نرخ بیکاری در چند ماه گذشته). با نگاه سریع به این بخش می‌توانید متوجه شوید وضعیت در حال بهبود یا بدتر شدن است.

Economic Calendar
Economic Calendar

طبق ستون اول متوجه می‌شویم که شاخص قیمت تولیدکننده (PPI) آمریکا ساعت ۴ بعد از ظهر به وقت محلی منتشر می‌شود. به طور کلی، شاخص‌های اقتصادی را می‌توان در بازه زمانی‌های مختلفی ارزیابی کرد. منظور از MoM بازه زمانی ماهانه است و YoY تغییرات کل یک سال نسبت به سال قبل را نشان می‌دهد.

در سطر اول که مربوط به شاخص PPI اصلی در بازه ماهانه است، می‌بینیم که مقدار قبلی ۰.۹٪ ثبت شده است. این یعنی در ماه گذشته قیمت تولیدکننده‌ها نسبت به ماه ماقبلش ۰.۹٪ افزایش داشته است. در ستون Forecast پیش‌بینی تریدینگ اکونومیکس برای این ماه ۰.۳٪ است و Consensus که میانگین پیش‌بینی اقتصاددانان و تحلیلگران مختلف را نشان می‌دهد ۰.۴٪ ثبت شده است. مقدار Actual یا واقعی هم هنوز منتشر نشده و به همین دلیل این ستون خالی مانده و در لحظه انتشار شاخص پر می‌شود.

چطور از تقویم اقتصادی استفاده کنیم؟

این بخش مهم‌ترین قسمت مقاله است، چون فقط دانستن اینکه رویدادها چه زمانی هستند کافی نیست؛ باید بدانید چطور از این اطلاعات استفاده کنید.

  • برنامه‌ریزی هفتگی: در ابتدای هفته به تقویم اقتصادی نگاه کنید و رویدادهای مهم (مثل NFP یا تصمیم نرخ بهره) را علامت بزنید. این کار به شما کمک می‌کند از قبل آماده باشید.
  • ترکیب با تحلیل تکنیکال: اگر می‌بینید یک خبر مهم نزدیک است، سطوح حمایت و مقاومت نمودار را بررسی کنید. مثلا اگر خبر منفی بیاید و بازار به حمایت نزدیک باشد، احتمال شکستن حمایت بیشتر می‌شود.
  • استراتژی معاملاتی متناسب با خبر: بعضی معامله‌گران قبل از انتشار خبر، از بازار خارج می‌شوند تا ریسک نکنند. برخی دیگر ترجیح می‌دهند منتظر بمانند و پس از انتشار داده و مشخص شدن جهت بازار وارد معامله شوند.
  • مدیریت حجم و حد ضرر: در زمان‌هایی که احتمال نوسان شدید وجود دارد، بهتر است حجم معامله کمتر شود یا حد ضرر نزدیک‌تر قرار بگیرد.
  • ثبت تجربه‌ها: بهترین راه برای یادگیری استفاده از تقویم اقتصادی، تجربه شخصی است. بعد از هر رویداد مهم یادداشت کنید بازار چگونه واکنش نشان داد و استراتژی شما چقدر موفق بود.

تقویم اقتصادی را از کجا ببینیم؟

امروزه ده‌ها وب‌سایت معتبر وجود دارد که تقویم اقتصادی رایگان و به‌روزی ارائه می‌دهند. برخی از بهترین منابع عبارت‌اند از:

  • Trading Economics: همه رویدادها، نرخ بهره، قیمت‌ها و تورم، بازار کار، رشد تولید ناخالص داخلی، تجارت خارجی، دولت، اعتماد تجاری، احساسات مصرف‌کننده، بازار مسکن.
  • Investing.com: تقویم اقتصادی همزمان با اعلام رویدادهای اقتصادی، شاخص‌ها را دریافت کنید و تأثیر فوری آنها بر بازار جهانی را مشاهده کنید – از جمله رویدادهای قبلی، …
  • Forex Factory: با تقویم اقتصادی فارکس محور، رویدادهای تأثیرگذار بر بازار را خیلی قبل از وقوع پیش‌بینی کنید.
  • TradingView: تقویم اقتصادی آخرین و رویدادهای اقتصادی آینده را نشان می‌دهد که می‌توانند بر دارایی‌ها، مناطق و بازارهای جهانی خاصی تأثیر بگذارند.
  • FXStreet: تقویم اقتصادی لحظه‌ای، رویدادها و شاخص‌های اقتصادی سراسر جهان را پوشش می‌دهد.
  • MyFxBook: تقویم اقتصادی به صورت آنی که تمام رویدادها و اطلاعیه‌های اقتصادی را پوشش می‌دهد. مقادیر تاریخی، قبلی، اجماعی و واقعی هر شاخص را مشاهده کنید.

همچنین بروکرهای فارکس هم معمولاً تقویم اقتصادی روی سایت خود دارند.

در انتها

تقویم اقتصادی مثل یک “برنامه‌ریزی خبری” برای بازار است. اگر به آن توجه نکنید، ممکن است در لحظه انتشار اخبار مهم با حرکت‌های ناگهانی و شدید قیمت غافلگیر شوید. استفاده درست از آن کمک می‌کند ریسک معاملات را مدیریت کنید و حتی فرصت‌های سودآور پیدا کنید. در دنیایی که ثانیه‌ها حرف اول را می‌زنند، اطلاع از آنچه در راه است، برگ برنده شماست. با استفاده منظم از این ابزار، دیگر از نوسانات ناگهانی غافلگیر نخواهید شد و می‌توانید با اطمینان بیشتری برای آینده سرمایه‌گذاری خود برنامه‌ریزی کنید.

به یاد داشته باشید، موفقیت در بازارهای مالی تنها به تحلیل نمودارها محدود نمی‌شود. تسلط بر اطلاعات و درک وقایع کلان اقتصادی، مکمل تحلیل تکنیکال است و شما را در مسیری قرار می‌دهد که به جای دنبال کردن بازار، آن را پیش‌بینی کنید. به همین خاطر توصیه می‌کنیم که از همین امروز، استفاده از تقویم اقتصادی را به یکی از عادت‌های معاملاتی خود تبدیل کنید.

سودآوری و معامله گری بصورت مداوم در بازار می تواند بسیار چالش برانگیز باشد، و واقعیت مسلم این است که اکثر معامله گران خرد معمولا پول خود را در این بازار از دست می دهند. با این وجود، با یک برنامه معاملاتی جامع، ابزارهای مناسب و دانش کافی از بازار ارز، شانس موفقیت شما به عنوان یک معامله گر به میزان قابل توجهی افزایش می یابد.

ادامه مطلب
تبلیغات
اخبار5 ماه پیش

استارک ور (StarkWare) تأیید کل تاریخچه بلاکچین با ۱ مگابایت حجم ممکن ساخت!

تقویم اقتصادی (Economic Calendar) چیست و چگونه از آن استفاده کنیم؟
آموزش5 ماه پیش

تقویم اقتصادی (Economic Calendar) چیست و چگونه از آن استفاده کنیم؟

ارتقای آلپنگلو (Alpenglow) در سولانا تأیید شد؛ تراکنش‌ها بزودی با سرعت اینترنت نهایی می‌شوند
اخبار5 ماه پیش

ارتقای آلپنگلو (Alpenglow) در سولانا تأیید شد؛ تراکنش‌ها بزودی با سرعت اینترنت نهایی می‌شوند

تراست ولت امکان معامله سهام های توکنیزه را برای کاربران فعال کرد
اخبار5 ماه پیش

تراست ولت امکان معامله سهام های توکنیزه (RWA) را برای کاربران فعال کرد

آموزش5 ماه پیش

اندیکاتور ATR چیست و چه کاربردی در تحلیل تکنیکال دارد؟

۹ عادت مالی که افراد منظم را به ثبات و آزادی مالی می‌رساند
بلاکتوپیا8 ماه پیش

۹ عادت مالی که افراد منظم را به ثبات و آزادی مالی می‌رساند

اخبار8 ماه پیش

کاناری کپیتال برای ETF اینجکتیو (INJ) ثبت‌نام کرد

کاردینال؛ اولین پروتکل دیفای بیت کوین بر بستر کاردانو
اخبار8 ماه پیش

کاردینال؛ اولین پروتکل دیفای بیت کوین بر بستر کاردانو

هر اونس چند گرم طلای ۱۸ عیار است؟ تبدیل ساده انس به گرم طلا
بلاکتوپیا8 ماه پیش

هر اونس چند گرم طلای ۱۸ عیار است؟ تبدیل ساده انس به گرم طلا

آیا تحلیل تکنیکال به‌تنهایی در بازار رمز ارزها سودآور است؟
آموزش8 ماه پیش

آیا تحلیل تکنیکال به‌تنهایی در بازار رمز ارزها سودآور است؟

کوین‌بیس توکن اتنا (ENA) را به رودمپ خود اضافه کرد
اخبار8 ماه پیش

کوین‌بیس توکن اتنا (ENA) را به رودمپ خود اضافه کرد

در ۲ ماه اخیر بیش از ۱۰٪ پروژه‌ها ناپدید شده‌اند!
اخبار8 ماه پیش

در ۲ ماه اخیر بیش از ۱۰٪ پروژه‌ها ناپدید شده‌اند!

برترین ها