کتاب ” معامله گری در ناحیه، تحلیل بنیادی، تکنیکال یا ذهنی (Trading In The Zone)” توسط چهره ای شناخته شده در حوزه روانشناسی معامله گری یعنی مارک داگلاس (Mark Douglas) به رشته تحریر درآمده است. این کتاب ۱۰ سال پس از نخستین کتاب وی یعنی “معامله گر منضبط” منتشر شد و سهم بسیار بزرگی در تغییر نگرش یک معامله گر برای رسیدن به سود مستمر داشت.

داگلاس معتقد است که تفاوت بین معامله گران موفق و ناموفق در شیوه تفکر آن ها است و رسالتی که این کتاب دنبال می کند، پرورش یک ذهن حرفه ای برای تبدیل شدن به یک فاتح همیشگی در کار معامله گری است. شاید این گفته کمی اغراق آمیز به نظر آید، اما با توجه به سابقه چند ده ساله مارک داگلاس در حوزه روانشناسی معامله گری و ارتباط وی با تمام اقشار موجود در حیطه معامله گری، از مبتدی تا بالاترین رده تریدرها (Floor Traders)، می توان حرف وی را مستند دانست و از گفته های او به عنوان نگرشی جدید در معاملات استفاده کرد تا به آنچه که اصل بقا در بازار است، دست یافت.

طبق ادعای کتاب تحلیل بنیادی، تکنیکال یا ذهنی ۹۵ درصد معامله گران قراردادهای سلف (Futures) و فارکس (Forex)، تمام پول خود را در همان سال اول از دست می دهند و نکته جالب ماجرا اینجا است که بیشتر کسانی که در این بازار شکست می خورند، در سایر فعالیت های اجتماعی افرادی موفق به شمار می روند. علت این امر تفاوت معامله گری با سایر تجربیات زندگی روزمره می باشد و تمام مهارت هایی که تاکنون یاد گرفته اید، نمی تواند به شما در مسیر معامله گری کمک کننده باشد؛ بنابراین شما به معامله گری خبره تبدیل نخواهید شد، مگر با ساختن ورژنی جدیدی از خودتان که به بازار و قوانین خود احترام می گذارد.

در انتها باید گفت که شاید مسیر رسیدن به چنین نگرشی، شخصیت و ساختار ذهنی کاری بسیار دشوار باشد، اما مارک داگلاس مدعی است که معامله گری امری اکتسابی بوده و چیزی جز فراگیری یک ساختار ذهنی ویژه نمی باشد و این ساختار ذهنی تنها به تمرین و تکرار، نظم و دیگر مواردی که در این کتاب به آن اشاره شده است نیازمند است.

به طور خلاصه هدف مارک داگلاس از نگارش این کتاب پنج هدف است:

1. اثبات اینکه تحلیل های بهتر یا بیشتر و پیچیده تر، راه حل مشکل معامله گران در عدم کسب سود مستمر نیست.
2. رویکرد و حالت ذهنی معامله گر میزان کسب سودش را در معاملات تعیین می کند.
3. پرورش عقاید و ذهنیت‌ ویژه ای که برای تشکیل ساختار ذهنی حرفه ای لازم است. (ذهن حرفه ای، ذهنی است که بتواند با احتمالات پیش برود)
4. آگاهی بخشی به معامله گران در خصوص تناقضات و کشمکش های درونی که در حین معامله با آن ها دست به گریبان هستند.
5. هدایت معامله گر برای استفاده از شیوه تفکری جدید و استفاده از این تفکر در عمل.

آنچه در ادامه می خوانید خلاصه ای از این کتاب است که به رایگان در اختیار علاقه مندان قرار گرفته است.

این کتاب برای چه کسانی مناسب است:

• کسانی که می خواهند بدانند در مسیر شکست هایی که خورده اند تنها نیستند و راهی برای سود مستمر و پایدار وجود دارد.
• تمام افرادی که در بازارهای مالی مشغول فعالیت هستند.
• افرادی که می خواهند با ذهنیت یک معامله گر موفق آشنا شوند و در آن مسیر قدم بگذارند.
• کسانی که می خواهند از قدرت روانشناسی و تاثیر شگفت انگیز آن در معامله گری مطلع شوند.

تحلیل بنیادی (Fundamental analysis)

زمانی تحلیل بنیادی (Fundamental) تنها راه تحلیل بازار به شمار می رفت. این تحلیل تمام عوامل موثر در تعادل یا عدم تعادل بین عرضه و تقاضای موجود برای هر نوع سهام، کالا و مواردی از این قبیل را لحاظ می کند و با در نظر گرفتن فاکتورهای مشخص مانند نرخ بهره (Interest Rate)، تورم و دیگر موارد، تحلیل گر را قادر می سازد که قیمت را در یک زمان مشخص در آینده پیش بینی کند. اما این تحلیل با وجود اهمیت بسیار زیاد آن در موفقیت، تقریباً منسوخ شده است و علل آن بسیار ساده است.

1. اگر از تحلیل بنیادی استفاده شود، نمی توان در هر زمان که می خواهیم وارد بازار شویم.
2. بسیاری از معامله گران، بخصوص معامله گران آتی که قادر هستند قیمت ها را به جهت دلخواه تغییر دهند، اطلاعاتی از میزان عرضه و تقاضایی که روی قیمت ها اثر می گذارد، ندارند. همچنین باید توجه داشت که نحوه انجام معاملات به حالات روحی و روانی معامله گر در همان لحظه مربوط می شود که این مورد با پارامترهای مدل بنیادی فرسنگ ها فاصله دارد.
3. تحلیل بنیادی موجب بروز وضعیتی به نام “شکاف واقعیت” می شود؛ یعنی بین چیزی که باید باشد و چیزی که واقعا هست شکاف ایجاد می کند که باعث می شود از انجام بسیاری از معاملات عاجز باشیم، به جز معاملات معدودی در دراز مدت که آن ها نیز به ندرت قابل بهره برداری هستند.

تحلیل تکنیکال (Technical analysis)

دومین رویکرد تحلیلی، تحلیل تکنیکال است که در حال حاضر رویکرد مورد علاقه معامله گران به شمار می رود. تحلیل تکنیکال با تلاش برای کشف الگوهای رفتاری، فعالیت معامله گران را در نظر می گیرد.

هنگامی که گروهی از افراد در طول زمان با یکدیگر تعامل می کنند، این الگوهای رفتاری ظاهر شده و به طور قابل اعتماد، بارها و بارها تکرار می شوند. در حقیقت شما با این سبک تحلیلی وارد ذهن بازار می شوید تا ببینید چه چیزی با توجه به الگوهای رفتاری بازار محتمل تر است.

از دید مارک داگلاس تحلیل تکنیکال بسیار بهتر از فاندامنتال عمل می کند، چرا که نه تنها موضوع شکاف واقعیت را پوشش می دهد، بلکه موقعیت های تقریبا بی شماری را برای کسب سود فراهم می کند.

نکته قابل تامل اینجاست که علیرغم اعتقاد داگلاس مبنی بر برتری تحلیل تکنیکال، اما باز هم استفاده تنها از این تحلیل کفایت نمی کند چرا که دقیقا مشکل تحلیل تکنیکال اینجاست که شما از تفاوت آنچه بدست می آورید با آنچه توقع دارید بدست بیاورید، ناراضی هستید و نمی توانید به همان خوبی که بازار را تحلیل می کنید، از آن سود بگیرید.

این موارد معامله گری را به یکی از مشکل ترین و رمزآلودترین فعالیت ها بدل می کند، به این دلیل که مشکلی را در شما ایجاد می کند که علیرغم استفاده از بهترین تحلیل ها باز هم ناموفق هستید که این مشکل “شکاف روانشناختی” نامیده می شود و قرار است در این کتاب به حل این مشکل پرداخته شود تا حلقه گمشده خود را در معامله گری بیابید.

مارک داگلاس در زمینه تحلیل تکنیکال و شکاف روان شناختی به این موضوع اشاره می کند.

تحلیل ذهنی

تفاوت بین معامله گر برنده و بازنده، در نگرش این دو خلاصه می شود.

معامله گران برتر، متفاوت با بقیه می اندیشند، به طوری که منجر به یک ساختار فکری منحصر به فرد و مجموعه ای از رویکرهای خاص شده و باعث می شود معامله گر موفق به فردی منضبط و متمرکز تبدیل شده که حتی در صورت وقوع ضرر، اعتماد به نفس خود را حفظ می کند.

معامله گری پر از تضادها و تناقضات فکری است. یکی از بدیهی ترین پارادوکس ها، عدم باور به این موضوع است که معامله گری ذاتاً پر مخاطره بوده و هیچ سود تضمینی در هیچ معامله ای وجود ندارد؛ پس احتمال اشتباه کردن و از دست دادن پول همیشه وجود دارد. در همین نقطه شکاف روانشناختی عمیقی بین ریسکی انگاشتن معامله و پذیرش ریسک نهفته در ذات هر معامله وجود دارد که تفاوت بین معامله گران موفق و ناموفق را به خوبی نشان می دهد.

یک فرد منطقی می گوید که اگر من وارد فعالیتی پر مخاطره شوم، پس باید آدم ریسک پذیری باشم، اما گفتن چیزی به معنای اعتقاد واقعی به آن نیست و بین دانستن و انجام دادن تفاوت وجود دارد.

مثلا، بیشتر مردم می دانند که برای بهبود سطح تناسب اندام باید غذای سالم بخورند و ورزش بکنند، با این حال افراد کمی از یک رژیم تناسب اندام ثابت پیروی می کنند. به طور مشابه ممکن است احتمالات را کاملا درک کنید، ولی همچنان تصمیمات معاملاتی بگیرید که با نحوه عملکرد احتمالات مغایرت شدیدی دارد.

معامله گران برتر نه تنها ریسک را می پذیرند، بلکه با آغوش باز به استقبال آن می روند و حتی با وجود ضررهایی که جز لاینفک بازار است، روحیه خود را از دست نمی دهند.

اما معامله گرانی که هنوز موفق به دستیابی به جایگاهی درست نشده اند، عمیقا این موضوع را باور ندارند. در مجموع اگر شما قادر نباشید بدون ناراحتی روحی (خصوصاً ترس) به معامله بپردازید، پس هنوز عمیقا به ریسکی بودن حیطه معامله گری باور ندارید و باید این مشکل را حل کنید، چرا که اجتناب از چیزی که غیر قابل اجتناب است، تاثیرات مخربی بر روی توانایی های شما در حرفه‌ معامله گری خواهد گذاشت.

این یکی از تضادهایی بود که فلسفه آن در این کتاب بررسی شد، اما چرا ریسک پذیری در این بازار کار سختی است و به ندرت پیش می آید که معامله گران، اندک تلاشی برای بدست آوردن این مهارت بکنند؟

جواب واضح است، از دست دادن پول! پذیرفتن اینکه به خاطر یک اشتباه، پول خود را از دست بدهیم واقعا دردناک است و به همین دلیل ترجیح می دهیم از آن اجتناب کنیم. اما یادگیری پذیرفتن ریسک، مهمترین مهارت معامله گری بوده و امری غیرقابل اجتناب است.

جذابیت و خطرات معامله گری

قبل از بررسی این فصل گریزی به تعریف اقتصاد می زنیم. اقتصاد علم تخصیص منابع محدود به نیازهای نامحدود است. این تعریف از بی حد و مرز بودن خواسته ها و نیازهای انسان سخن می گوید و اگر فلسفه آن را به معامله گری تعمیم دهیم، متوجه جذابیت و خطرات این حوزه خواهیم شد.

معامله گری فعالیتی است که آزادی نامحدودی در خلاقیت به ما می دهد؛ آزادی که در بیشتر زندگی خود از آن محروم بودیم. این محرومیت ها توسط جامعه، خانواده و حتی خود شخص به دلیل چهارچوب های ذهنی و باورهایش به او تحمیل شده و برای اینکه بتواند حمایت جامعه و خانواده را از دست ندهد، به میل آن ها رفتار می کند؛ اما این چیزی نیست که واقعا به انجام آن مایل باشد.

تمام نیازها و آرزوهایی که از بدو کودکی داشتیم و بنا به دلیلی پاسخ داده نشده است، تبدیل به انگیزه ها و نیازهای سرکوب شده می شوند و یک خلاء ذهنی را در ما ایجاد می کنند که در بزرگسالی تمایل به ارضای این نیازها را به طُرق مختلف داریم.

آزادی عمل ما در این بازار بی نهایت است، همانطور که تعداد متغیرهای ممکن اعم از دیدگاه، تعابیر و حالات مختلف بازار بی نهایت است. اما این آزادی عمل می تواند شما را به یک بازنده منفعل تبدیل کند؛ چرا که وقتی در حال ضرر هستید درنگ می کنید تا بازار تمام دارایی تان را از شما بگیرد و یا حتی زمانی که در سود کمی هستید به دلیل همین آزادی عمل و مشکلات روان شناختی مانند ترس و موارد دیگر به معامله پایان می دهید، در صورتی که بازار شما را از معامله بیرون نمی اندازد.

به همین دلیل، این بازار از دیدگاه داگلاس هم موهبت و هم مصیبت است. موهبت از آن نگاه که برای نخستین بار کنترل تمام اعمال خود را بدست گرفتید و مصیبت است چرا که اگر ساختار ذهنی مناسبی نداشته باشید و نتوانید رفتار خود را طبق آن رویکرد پیش ببرید، تمام دارایی خود را در همین بازار از دست خواهید داد.

همه ما به نوعی معتقدیم که قوانین باید وجود داشته باشند، اما در عین حال در مقابل ایجاد قوانین مقاومت می کنیم.

نمود این مسئله در بازارهای مالی بسیار واضح است. شما پس از سال ها به همان آزادی که در تمام زندگی خود آرزوی آن را داشتید رسیده اید، ولی پذیرش این موضوع که در این بازار هم باید قوانینی ایجاد کنید که در تمام طول عمر سعی در فرار از آن ها داشتید، بسیار دردناک و مشکل است. این واقعیت به این دلیل سخت‌ است که این بار نه جامعه‌ و نه خانواده ای وجود دارد که شما را از اعمال آزادنه منع کند و تنها شما هستید که زمام افکار و اعمال خود را در دست دارید و برای بقا در این بازار باید به این اصول و قوانین وضع شده توسط خودتان که به درستی انتخاب شده اند، احترام بگذارید.

قبول مسئولیت

مسئولیت پذیری واژه ای پرتکرار در حیطه‌ اتخاذ تصمیم و در ابعاد مختلف زندگی است.

در واقع مسئولیت پذیری یعنی اتکا بر توانایی خویش جهت انتخاب کردن، فارغ از نتیجه ای که به بار می آورد؛ خواه این نتیجه خوب باشد یا بد. اگر شما مسئولیت پذیر باشید، باید پذیرای این نتیجه بوده و این نتایج را به اشخاص دیگر یا محیط بیرونی نسبت ندهید. در حقیقت قبول مسئولیت در معامله گری، فارغ از نتیجه معاملات، یکی از اصول مهم و اجتناب ناپذیر جهت موفقیت در بازار است.

مکانیزم طبیعی ذهن انسان به صورتی است که از درد و رنج فیزیکی و روحی اجتناب می کند. این اجتناب به هر طریقی می تواند انجام شود، اما یکی از واضح ترین انواع اجتناب از درد، عدم پذیرش نتیجه بد در معاملات است.

فرد برای اینکه بار و وزن این نتیجه را به دوش نکشد، سعی در مقصر قلمداد کردن دیگران و حتی بازار می کند. همین مضمون نشان از آن دارد که فرد هنوز به این باور نرسیده است که معامله گری بازی با حاصل جمع صفر است، یعنی تنها راه سود کردن یک معامله گر این است که دیگری ضرر کند.

در واقع حقیقت این است که در این بازی هر کسی برای منافع خود وارد بازار می شود؛ حال سوال اینجاست که آیا شما در قبال برآورده شدن امید و آرزوهای سایر معامله گران احساس مسئولیت می کنید؟ مسلماً جواب خیر است، اما با این وجود شما بازار را مقصر قلمداد کرده و تقصیرها را به گردن آن می اندازید. این دقیقاً به این معنی است که توقع دارید سایر معامله گران که برآیند معاملات آن ها حرکت قیمت ها را تعیین می کند، به نفع شما عمل کنند.

توقعات ما در واقع تصویری از آینده هستند که برای خود می سازیم. برحسب اینکه چه میزان انرژی در پس هر توقعی نهفته باشد، با برآورده نشدن آن توقع، ضربه خواهیم خورد. پس باید بیاموزید که خودتان آنچه را  می خواهید از بازار بدست آورید و از هیچکس توقعی نداشته باشید. اولین و مهمترین گام در این فرآیند این است که بیاموزید به طور کامل و مطلق مسئولیت پذیر باشید.

یکی دیگر از سوگیری هایی که عدم قبول مسئولیت به همراه دارد این است که معامله گر پس از ضرر کردن، بازار را حریف خود دانسته و برای انتقام از آن و دور شدن از رنج پذیرش اشتباه خود، فرض را بر این می گذارد که دانش بیشتر در مورد بازار از شکست او جلوگیری می کند.

اما مشکلی که ایجاد می شود این است که هر چه دانش وی افزایش می یابد، مشکلاتش در معامله گری نیز بیشتر می شود؛ چرا که هر چه بیشتر راجع به بازار بدانید، انتظار شما از آن بیشتر خواهد شد و هر چه انتظار شما بیشتر شود، نا امیدتر خواهید شد. در واقع طرز برخورد با بازار از شیوه تحلیل بازار پر اهمیت تر است.

برای درک بهتر مسئولیت پذیری به این پارادوکس دقت کنید!

زمانی که ضرر می کنیم به هر نوعی می توانیم بازار را مقصر جلوه دهیم، ولی در مورد انجام ندادن یک معامله سود دِه اینگونه نیست. بازار این بار نه تنها هیچ کار خلافی نکرده بلکه پول را حاضر و آماده در اختیار ما قرار داده است؛ پس هیچ راهی برای توجیه باقی نمی ماند، چرا که شما مسئول آنچه بازار انجام می دهد یا نمی دهد نیستید، بلکه تنها مسئول نتیجه شیوه عملکرد نامناسب خود می باشید.

مارک داگلاس برای حل این مسئله رویکرد فاتحانه را پیشنهاد می دهد. یعنی قبول اینکه هر نتیجه ای که کسب می کنید، انعکاسی از میزان پیشرفت شما می باشد و نشان می دهد برای بهتر شدن چه چیزهای دیگری را باید بیاموزید. پس برای اینکه نمودار تاریخچه معاملات خود را به حالت صعودی تبدیل کنید، اولین گام این است که مسئولیت را در آغوش بگیرید و منتظر نباشید که بازار چیزی به شما بدهد یا کاری برایتان انجام دهد و در نهایت باید بدانید قبول مسئولیت، شالوده رویکرد فاتحانه است.

فراسوی ترس و طمع

معامله گران به صورت کلی از اشتباه کردن، از دست دادن پول و از دست دادن فرصت ها می ترسند. این ترس ها بر تصمیمات معاملاتی آن ها اثر گذاشته و نمی توانند موقعیت ها و فرصت ها را به درستی شناسایی کنند و در استفاده درست از سیستم و پیروی از قوانین خود دچار مشکل می شوند.

عملکرد افراد در زمانی که ترس غالب است مختل شده و فرد را در زمینه تصمیم گیری و تفکر منطقی فلج می کند.

نکته اینجاست که منبع این ترس‌ بازار نیست، بلکه نگرش معامله گر نسبت به زندگی خود است و این ترس و ریسک گریزی در ذات بشر وجود دارد، چرا که رسالت ذهن نجات شما از خطرات احتمالی است و زمانی که احساس خطر می کند، سعی دارد با هشدارهایی شما را از انجام کارها و انتخاب های منطقی باز دارد و فقط بقای شما را حفظ کند.

تفاوت بین برندگان و بازندگان در بازارهای مالی ضرر نکردن آن ها نیست. ضرر جزء جدایی ناپذیر بازار بوده و برای معامله گران حرفه ای نیز اتفاق می افتد. تفاوت این دو دسته در نگرش آن ها نسبت به ترس و ریسک است. معامله گران موفق از ریسک کردن نمی ترسند و سعی در کنترل این ریسک ها به صورت سیستماتیک دارند.

اما مجدداً نوعی تضاد در اینجا مطرح می شود که برای افراد مختلف رخ می دهد. ذکر این نکته که ذهن انسان به اتفاقات اخیر وزن بیشتری می دهد و به صورت خودکار اطلاعات مشابه را به هم تعمیم می دهد، بسیار ضروری است. یعنی زمانی که شما به صورت متوالی در چند معامله ضرر یا سود می کنید، ذهنتان شما را وارد فضای ترس یا اعتماد به نفس بیش‌ از حد می کند و در تصمیم گیری بعد دچار سوگیری یا بایاس (Bias) در معامله خواهید شد.

فرض کنید در سه معامله‌ اخیر خود متضرر شده اید. جنگ درونی آغاز شده و برای گرفتن معامله بعدی تردید خواهید کرد، افکاری مانند: کم کردن ریسک، عدم ورود، دلیل بیشتر برای ورود به معامله، در ذهن شما غالب می شوند.

بازار از نقطه ورود شما فاصله گرفته و یک معامله سود ده را از دست می دهید. سرزنش و خود تخریبی آغاز شده و مجدداً بر آتش درون شما می افزاید. حال فرض کنید در سه معامله اخیر خود سود می کردید؛ آیا پیروزی های متوالی شما را ترغیب به گرفتن معامله نمی کرد؟ آیا تردید می کردید؟ قطعا خیر.

نکته اینجاست که در هر دو وضعیت، بازار سیگنال را به یک شکل تولید کرده بود. اما حالت ذهنی شما در اولی منفی و مبتنی بر ترس بود و باعث شده بود که تمرکزتان بر روی احتمال شکست باشد که در نتیجه باعث درنگ شما در انجام معامله شد. در حالت دوم به سختی قادر به درک ریسک بودید. شما حتی با خود فکر کردید که بازار قرار است آرزوهای شما را برآورده کند!

به صورت کلی باید گفت، بازار تنها اطلاعات کاملا بی طرفانه تولید می کند و این ذهن شما است که به صورت خودکار لحظه اکنون را با تجربیات قبلی پیوند می دهد و باعث می شود که با عینک ترس یا خوش بینی به معامله بعدیتان نگاه کنید که منجر به گرفتن معامله یا تردید در انجام آن می شود.

راز و رمز معامله گری

مارک داگلاس معتقد است که اگر رمز و رازی در حیطه معامله گری وجود داشته باشد، از چهار اصل خارج نیست. اما قبل از بررسی این اصول نیاز است با چند واژه اساسی آشنا شوید.

• لبه یا برتری معاملاتی (Edge)

منظور از برتری معاملاتی شرایطی است که معامله گر برای ورود به یک معامله در نظر می گیرد. این واژه همان سیستم معاملاتی است که معامله گر از طریق فیلترهای آن، نقاط ورود و خروج را تشخیص می دهد.

• زون (Zone)

حالتی از ذهن است که شما در آن بسیار خلاق هستید و به طور ناخود آگاه بهترین عکس العمل را دارید. در حقیقت همان تفکر شهودی است که از طریق آموزش، تمرین و تکرار زیاد، برای انجام آن کار نیاز به فکر کردن ندارید و بهترین عملکرد خود را نا آگاهانه خود را بروز می دهید.

• لحظه اکنون چیست؟

به این معنی است که هیچ‌ یک از تجربیات گذشته بر روی شما تاثیر ندارد و شما بدون توجه به تجربیات قبلی خود وارد معامله جدیدی شده یا از آن خارج می شوید.

چهار اصل اساسی در حیطه معامله گری از نگاه مارک داگلاس

1. قادر باشیم بدون ترس یا خود شیفتگی (اعتماد به نفس بالای کاذب) به معامله گری بپردازیم.
2. بازار را آنگونه که هست دریابیم، نه آنگونه که می خواهیم باشد.
3. قادر باشیم کاملا در جریان لحظه اکنون تمرکز کنیم.
4. به طور ناخود آگاه وارد زون شویم.

تفکر احتمالاتی

مغز ما برای فکر کردن بر اساس احتمالات و نتایج تصادفی تنظیم نشده و در درک احتمالات مشکل داریم. برنامه ریزی ذهن به گونه‌ ای است که تصمیمات خود را بر اساس آنچه در گذشته تجربه کرده ایم، اتخاذ می کند؛ به ویژه سعی دارد ما را به سمت اجتناب از درد و لذت جویی سوق دهد.

اما این برنامه ریزی مبتنی بر دوری از درد و لذت جویی، منافع ما را در معامله گری تامین نمی کند و دانش بیشتر، شانس ما را برای اجتناب از درد باخت افزایش نداده و یک معامله سودآور، تضمینی برای احساسی مشابه در معامله بعدی نخواهد بود. احتمالات حکم می کنند که نتایج بازار کاملاً تصادفی باشند و بازار هیچگاه نتیجه و حرکات ثابت و غیرتصادفی نخواهد داشت.

شما زمانی به درک درستی از ماهیت بازار می رسید که عمیقاً باور داشته باشید که نتایج محتمل هم می توانند سودی ثابت ایجاد کنند، یعنی دقیقاً نکته ای که صاحبان کازینو، قماربازان با تجربه و معامله گران حرفه ای متوجه آن شده اند.

مارک داگلاس برای اندیشیدن در حوزه احتمالات به دو لایه از اعتقادات اشاره می کند که می توانید از آن برای تفکر احتمالاتی کمک بگیرید.

• لایه اول

 این لایه سطح میکرو (Micro) نام دارد. در این سطح شما باید به بی ثباتی و غیر قابل پیش بینی بودن هر دست منفرد معتقد باشید.

• لایه دوم

 این لایه سطح ماکرو (Macro) نام دارد. در این سطح شما باید به این معتقد باشید که نتایج مجموعه دست هایی که بازی می شوند، قابل پیش بینی است. درجه پیش بینی این نتایج، بر پایه متغیرهای ثابتی است که شما از طریق سیستم معاملاتی خود به صورت قانون وضع کرده اید و می توانید با تحلیل، احتمال موفقیت خود را بالا ببرید.

حقایق بنیادی

1. هر چیزی ممکن است اتفاق بیافتد.
2. برای کسب پول لازم نیست بدانید چه اتفاقی خواهد افتاد.
3. برای مجموعه ای از متغیرها که یک لبه (Edge) را تعریف می کنند، شکست ها و پیروزی ها به طور تصادفی توزیع شده اند.
4. یک لبه چیزی جزء احتمال وقوع بیشتر یک اتفاق بر دیگری نیست.
5. هر لحظه در بازار، یک لحظه‌ منحصر به فرد است.

۱. هر چیزی ممکن است اتفاق بیافتد

این حقیقت نسبتاً ساده است. بازار چیزی نیست جز میلیون ها نفر که به افکار خود در برابر قیمت، جامه عمل می پوشانند.

برخی معتقد هستند که قیمت دارایی افزایش می یابد و خرید می کنند و بالعکس. غیر ممکن است بدانیم این مجموعه عظیم از باورهای مختلف در آینده چه عکس العملی خواهند داشت. از نظر تئوری، هر چیزی ممکن است در آینده اتفاق بیافتد و تقریباً هر افزایش یا کاهشی در قیمت دارایی محتمل است.

حتی اگر هر چیزی امکان اتفاق افتادن داشته باشد، درک این نکته که احتمال وقوع اتفاقات خاص متفاوت است، بسیار مهم می باشد. احتمال اینکه قیمت یک دارایی ۱۰۰% افزایش یابد نسبتاً کم است؛ هر چند احتمال وقوع آن صفر نیست! همه چیز ممکن است، اما همه چیز محتمل نیست.

۲. برای کسب پول لازم نیست بدانید چه اتفاقی خواهد افتاد

این حقیقت با حقیقت اول همپوشانی دارد. شما نه تنها نیازی ندارید که بدانید در آینده قرار است چه اتفاقی بیافتد، بلکه نمی توانید بدانید که چه خواهد شد.

اگر فکر می کنید که می توانید آینده را پیش بینی کنید، سخت در اشتباه هستید، چرا که برای انجام این کار باید باور تک تک افراد و یا نهادهایی که با بازار در تعامل هستند را بشناسید، درک و تحلیل کنید و تقریباً می توان گفت که این کار غیر ممکن است، به این دلیل که شما تنها می توانید خودتان را بهتر بشناسید.

با این حال، این بدان معنا نیست که شما نمی توانید در بازار کسب سود کنید. اگر یک سیستم معاملاتی داشته باشید، نه تنها مهم نیست که در آینده چه اتفاقی خواهد افتاد، بلکه نتیجه بعدی معامله شما نیز مهم نخواهد بود، به این دلیل که ماحصل معاملات و نتیجه‌ آن مهم است.

۳. برای مجموعه ای از متغیرها که یک لبه را تعریف می کنند، شکست ها و پیروزی ها به طور تصادفی توزیع شده اند

اگر واقعاً به توزیع تصادفی بین برد و باخت اعتقاد داشته باشید، آیا ممکن است احساس کنید که بازار به شما خیانت کرده است؟ برای مثال اگر سکه ای بیاندازید و یک بار پیشامد وقوع حالت شیر یا خط را درست حدس بزنید، لزوماً نباید انتظار داشته باشید که در پرتاب بعدی حق با شما باشد، آن هم فقط به این دلیل که آخرین بار حق با شما بوده است.

۴. یک لبه چیزی جزء احتمال وقوع بیشتر یک اتفاق بر دیگری نیست

در توجیه این حقیقت کازینوها را در نظر بگیرید. آن ها می دانند که شانس برنده شدن با آن هاست، اما این برتری به این معنا نیست که آن ها همیشه پیروز خواهند بود.

۵. هر آن در بازار یک لحظه‌ منحصر به فرد است

این حقیقتی آشکار است، زیرا در غیر این صورت هر فرد و نهادی که در معامله‌ قبل، کنش و عملی را انجام داده باشد، باید دقیقاً همان کار را دوباره انجام دهد. همه آن ها باید همان باورهای قبل را داشته باشند و موقعیت های معاملاتی بعدی را مانند دفعه قبل باز و بسته کنند.

بدیهی است که این امری غیرممکن بوده و نباید یک لحظه را با لحظه قبل مقایسه کرد، چرا که در آن زمان می توان انتظار همان نتیجه را داشت. می توان گفت اگر لحظه ای منحصر به فرد نیست، باید هر متغیری را بشناسید که مجدداً این امر محال است.

در انتها

تبدیل شدن به یک معامله گر حرفه ای فرآیندی است که لازمه رسیدن به آن کسب مهارت ها، باورهای درست، خودشناسی و تمرین و تکرار بسیار است.

همانطور که اگر می خواهید یک گلف باز حرفه ای شوید، طبیعی است که باید وقت خود را صرف حداقل ده هزار ضربه کنید تا عضلات شما به ضربه درست عادت کنند و بتوانید به صورت ناخودآگاه درست ضربه بزنید. موفقیت مستمر در بازارهای مالی نیز تفاوت چندانی با این موضوع ندارد، زیرا معامله گری یک هنر است و کارهایی که بُعد هنرگونه دارند، نیازمند تمرین و تکرار هستند.